CMK 291 Temyiz Süresi Ne Zaman Başlar ve Nasıl Başvurulur?
Ceza davasında temyiz hakkının varlığı kadar, başvurunun doğru sürede ve doğru makama yapılması da önemlidir. CMK 291, temyiz isteminin ne zaman ve nasıl yapılacağını düzenler.
CMK 291 Güncel Madde Metni
Temyiz istemi ve süresi
Madde 291 – (1) Temyiz istemi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilmesi veya zabıt kâtibine bir beyanda bulunulması suretiyle yapılır; beyan tutanağa geçirilir ve tutanak hâkime onaylattırılır. Tutuklu bulunan sanık hakkında 263 üncü madde hükmü saklıdır.
(2) (Mülga: 2/3/2024-7499/19 md.)
Temyiz Süresi Ne Zaman Başlar?
Yürürlükteki kurala göre temyiz süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte ilgili kişiye tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır. Bu nedenle yalnızca kısa kararın açıklanması, güncel CMK 291 bakımından iki haftalık sürenin başlangıcı değildir.
Dosyada tebliğ tarihi, tebligatın kime ve hangi yöntemle yapıldığı dikkatle kontrol edilmelidir. Süre hesabındaki hata, temyiz isteminin süre yönünden reddedilmesine yol açabilir.
Temyiz Başvurusu Nereye Yapılır?
Başvuru doğrudan Yargıtaya değil, temyiz edilmek istenen hükmü veren mahkemeye yapılır. Dosya, gerekli usul işlemlerinden sonra inceleme merciine gönderilir.
Öncelikle kararın temyize açık olup olmadığı belirlenmelidir. Bu konu, CMK 286 kapsamında temyiz edilebilen kararlar bakımından ayrıca değerlendirilir.
Temyiz İstemi Nasıl Bildirilir?
CMK 291 iki başvuru yöntemi öngörür:
- Hükmü veren mahkemeye bir temyiz dilekçesi verilmesi,
- Zabıt kâtibine beyanda bulunulması.
Sözlü beyan seçildiğinde açıklama tutanağa geçirilir ve tutanak hâkime onaylatılır. Başvurunun yapıldığını gösteren kayıt veya belgenin korunması, süre ve başvuru tartışmalarında önem taşır.
Temyiz Dilekçesinde Neler Bulunmalıdır?
CMK 291 başvurunun yapılma biçimini düzenler. Temyizin hangi hukuka aykırılığa dayandığı ise CMK 288 temyiz nedeni çerçevesinde ortaya konulur. Dilekçede temyiz edilen hükmün, istemin ve hukuka aykırılık iddialarının açıkça belirtilmesi hak kaybı riskini azaltır.
Başvurunun kapsamı somut dosyaya göre değişir. Gerekçe, delil değerlendirmesi, savunma hakkı veya usul işlemleriyle ilgili iddialar dosya üzerinden belirlenmelidir.
Tutuklu Sanık Temyiz Başvurusunu Nasıl Yapar?
CMK 291, tutuklu sanık bakımından CMK 263 hükmünü saklı tutar. Buna göre tutuklu kişi, kanun yolu başvurusunu bulunduğu kurum müdürlüğüne beyanda bulunarak veya dilekçe vererek de yapabilir. Ayrıntılar CMK 263 tutuklunun kanun yolu başvurusu yazısında açıklanmıştır.
Eski On Beş Günlük Süre Hâlen Geçerli mi?
Hayır. 7499 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle CMK 291’in birinci fıkrası değiştirilmiş; hükmün açıklanmasından itibaren on beş gün şeklindeki eski düzenleme yerine, gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftalık süre kabul edilmiştir. Aynı değişiklikle ikinci fıkra yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu nedenle eski tarihli bilgi ve dilekçe örnekleri güncel süre hesabında kullanılmamalıdır. Somut dosyada uygulanacak düzenleme, karar ve tebliğ tarihleriyle birlikte incelenmelidir.
Sık Sorulan Sorular
CMK 291 temyiz süresi kaç gündür?
Süre güncel hükme göre iki haftadır. Başlangıç, gerekçeli hükmün tebliğ edildiği tarihe göre belirlenir.
Temyiz süresi kararın duruşmada açıklanmasıyla mı başlar?
Güncel CMK 291’e göre süre, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren başlar.
Temyiz dilekçesi doğrudan Yargıtaya verilebilir mi?
Kanunda öngörülen başvuru makamı, hükmü veren mahkemedir.
Sözlü olarak temyiz başvurusu yapılabilir mi?
Evet. Zabıt kâtibine yapılan beyan tutanağa geçirilir ve tutanak hâkime onaylatılır.
Tutuklu sanık temyiz dilekçesini nereye verir?
Tutuklu sanık bakımından CMK 263’teki özel başvuru usulü uygulanabilir.
Eski on beş günlük temyiz süresi uygulanır mı?
Yürürlükteki metinde bu süre iki haftadır. Eski düzenleme ile güncel hüküm birbirine karıştırılmamalıdır.
İki haftalık süre geçirilirse ne olur?
Süresinden sonra yapılan başvuru reddedilebilir. Tebliğ ve süre hesabına ilişkin özel bir durum varsa dosya üzerinden ayrıca değerlendirme gerekir.
Sanığın aleyhine yokluğunda verilen hükümde eski hâle getirme ile temyizin birlikte yürütülmesi, CMK 292 yoklukta hüküm kapsamında ayrıca açıklanmıştır.
Süresinde yapılan temyizin hükmün kesinleşmesine ve infaza etkisi, CMK 293 temyiz başvurusunun etkisi kapsamında açıklanmıştır.
Sonuç
CMK 291’e göre temyiz istemi, gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta içinde hükmü veren mahkemeye yapılır. Başvuru dilekçeyle veya zabıt kâtibine tutanağa geçirilen beyanla gerçekleştirilebilir. Tutuklu sanıklar için CMK 263’teki özel usul saklıdır.
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.
