CMK 287 Ara Kararlar Hükümle Birlikte Temyiz Edilebilir mi?

Ceza yargılamasında duruşma boyunca delil talepleri, görev, yetki, tanık dinlenmesi ve savunma hakkıyla ilgili çok sayıda ara karar verilebilir. Bu kararların her birine hemen ayrı bir temyiz başvurusu yapılamaz.

CMK 287, hükümden önce verilen ve hükmün oluşumunu etkileyen bazı mahkeme kararlarının nihai hükümle birlikte Yargıtay denetimine taşınmasını düzenler.

CMK 287 Güncel Madde Metni

Hükümden önceki kararların temyizi

Madde 287 – (1) Hükümden önce verilip hükme esas teşkil eden veya başkaca kanun yolu öngörülmemiş olan mahkeme kararları da hükümle beraber temyiz olunabilir.

CMK 287 Ne Anlama Gelir?

Mahkemenin nihai hükümden önce verdiği karar, hükme esas oluşturuyorsa veya bu karara karşı kanunda başka bir başvuru yolu düzenlenmemişse hüküm temyiz edilirken ara karar da denetlenebilir.

Böylece yargılama sırasında verilen ve sonucu etkileyen kararlar denetim dışında kalmaz. Bununla birlikte CMK 287, her ara karara karşı bağımsız ve derhâl temyiz hakkı vermez; inceleme hükümle birlikte yapılır.

Ara Karar Nedir?

Ara karar, uyuşmazlığı tamamen sona erdirmeden yargılamanın yürütülmesi veya hazırlanması amacıyla verilen karardır. Delil toplanması, tanık dinlenmesi, bilirkişi incelemesi, keşif, ek savunma süresi veya bir usul talebi hakkında verilen kararlar bu nitelikte olabilir.

Bir işlemin “ara karar” olarak adlandırılması tek başına CMK 287’nin uygulanması için yeterli değildir. Kararın hükme esas teşkil edip etmediği ve hakkında başka bir kanun yolu bulunup bulunmadığı ayrıca incelenir.

Hükme Esas Teşkil Eden Karar Ne Demektir?

Hükme esas teşkil eden karar, mahkemenin mahkûmiyet, beraat veya diğer nihai sonucuna ulaşmasında etkili olan karardır. Örneğin belirleyici bir delilin kabulü ya da reddi, savunmayı doğrudan etkileyen bir usul kararı veya hükmün dayandığı değerlendirmeyi şekillendiren ara karar bu kapsamda olabilir.

Temyiz dilekçesinde ara kararın yalnız hatalı olduğu söylenmemeli; bu kararın hükmün sonucunu nasıl etkilediği somut biçimde açıklanmalıdır. Temyizin hukuka aykırılığa dayanması gerektiği sonraki madde olan CMK 288’in temel kuralıdır.

Başka Kanun Yolu Öngörülmüşse Ne Olur?

Kanun, bir karara karşı ayrıca itiraz yolu tanımışsa öncelikle o özel başvuru usulü değerlendirilir. CMK 287’nin “başkaca kanun yolu öngörülmemiş” ifadesi, özel kanun yolunun bulunmadığı kararların hükümle birlikte denetlenmesini güvence altına alır.

Hangi hâkim ve mahkeme kararlarına itiraz edilebildiği CMK 267 itiraz edilebilen kararlar yazısında; itirazın süresi ve mercii ise CMK 268 itiraz usulü kapsamında açıklanmıştır.

Ara Karar Tek Başına Temyiz Edilebilir mi?

CMK 287 uyarınca hükümden önceki karar, kural olarak tek başına değil, temyize açık nihai hükümle beraber temyiz edilir. Önce bölge adliye mahkemesi kararının temyize elverişli olup olmadığı belirlenmelidir.

Temyize açık ve kesin istinaf kararlarının ayrımı için CMK 286 temyiz edilebilen kararlar düzenlemesi kontrol edilmelidir. Nihai hüküm temyize kapalıysa CMK 287 tek başına yeni bir temyiz hakkı oluşturmaz.

İstinaf Aşamasındaki Ara Kararlar da Kapsama Girer mi?

Madde, hükümden önce verilen mahkeme kararlarının hükümle birlikte temyizini düzenler. Bölge adliye mahkemesinde duruşma açılmış ve yeni hüküm kurulmuşsa, bu hükme etkili ara kararlar temyiz nedenleri arasında ileri sürülebilir.

Ancak bölge adliye mahkemesinin nihai hükmünün CMK 286 gereğince temyize açık olması gerekir. Kararın kesin olması hâlinde CMK 287’ye dayanılarak kesinlik kuralı aşılamaz.

Temyiz Dilekçesinde Ara Karar Nasıl Gösterilmelidir?

• Ara kararın tarihi ve duruşma tutanağındaki yeri,
• Kararın konusu ve reddedilen veya kabul edilen talep,
• Uygulanmadığı ya da yanlış uygulandığı ileri sürülen hukuk kuralı,
• Kararın savunma, delil değerlendirmesi veya hüküm üzerindeki etkisi,
• İstenen temyiz sonucu

açıkça belirtilmelidir. Yalnız “ara kararlar da hukuka aykırıdır” şeklindeki genel ifadeler, denetlenmesi istenen sorunu yeterince görünür kılmayabilir.

CMK 287’nin Amacı ve Kapsamı

Duruşma sırasında verilen her karar için yargılamanın durdurulması ve ayrı bir üst mahkeme incelemesi yapılması süreci uzatabilir. CMK 287, bağımsız kanun yolu bulunmayan fakat hükmü etkileyen kararların nihai hükümle birlikte incelenmesini sağlayarak yargılamanın devamlılığı ile etkili denetim arasında denge kurar.

Bu nedenle ara kararın dosyada doğurduğu sonuç kaydedilmeli, itiraz ve beyanlar duruşma tutanağına açıkça geçirilmelidir. Temyiz aşamasında inceleme büyük ölçüde dosyadaki bu kayıtlara dayanır.

Sık Sorulan Sorular

Ceza davasındaki her ara karar temyiz edilebilir mi?

Hayır. Kararın hükme esas teşkil etmesi veya hakkında başka bir kanun yolu öngörülmemiş olması ve nihai hükmün temyize açık bulunması gerekir.

Ara karara hemen temyiz başvurusu yapılabilir mi?

CMK 287’deki kararlar bağımsız olarak değil, nihai hükümle beraber temyiz edilir.

Ara karara karşı itiraz yolu varsa CMK 287 uygulanır mı?

Özel olarak itiraz yolu tanınmışsa o başvuru usulü süresinde değerlendirilmelidir. CMK 287 başka kanun yolu bulunmayan kararları ayrıca kapsar.

Delil talebinin reddi hükümle birlikte temyiz edilebilir mi?

Ret kararı hükmün oluşumunu etkilemişse temyiz nedeni yapılabilir. Etkinin dilekçede somut olarak açıklanması önemlidir.

Kesin istinaf kararındaki ara karar temyize götürülebilir mi?

CMK 287 tek başına kesin bir hükmü temyize açmaz. Önce nihai kararın CMK 286’ya göre temyize elverişli olması gerekir.

Ara kararın tarihi dilekçede yazılmalı mı?

Evet. Tarih, tutanak ve kararın konusu belirtilirse incelenmesi istenen hukuka aykırılık daha açık biçimde ortaya konur.

Hükümle birlikte temyiz edilmeyen ara karar ayrıca incelenir mi?

Temyiz incelemesinin kapsamı ilgili kurallara göre belirlenir. Hak kaybını önlemek için hükmü etkileyen ara karar ve hukuka aykırılık dilekçede açıkça gösterilmelidir.

Ara karar hükümle birlikte temyiz edildiğinde ileri sürülecek hukuka aykırılığın çerçevesi CMK 288 temyiz nedenleri yazısında açıklanmıştır.

Sonuç

CMK 287, hükümden önce verilip hükme esas teşkil eden veya hakkında başka kanun yolu bulunmayan mahkeme kararlarının nihai hükümle birlikte temyiz edilmesini sağlar. Ara kararın hükme etkisi, dosyadaki yeri ve hukuka aykırılık iddiası somut biçimde ortaya konulmalıdır.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.