Banka Hesabımı Başkasına Kullandırdım: İfadeye Çağrıldım, Ne Yapmalıyım?

Banka hesabını, IBAN numarasını, mobil bankacılık şifresini veya ödeme kuruluşu hesabını başka bir kişiye kullandırmak ciddi bir ceza soruşturmasına neden olabilir.

Uygulamada kişiler, “hesabıma para gelecek, sen çekip bana gönder” veya “şirket ödemelerini senin hesabından yapacağız” şeklindeki teklifleri kabul edebilmektedir. Hesaba gelen paranın dolandırıcılık, yasa dışı bahis veya başka bir suçtan kaynaklandığının anlaşılması üzerine hesap sahibi ifadeye çağrılabilir ve hesabına bloke konulabilir.

Bununla birlikte paranın bir kişinin hesabına gelmiş olması, o kişinin dolandırıcılık suçuna iştirak ettiğini otomatik olarak kanıtlamaz. Hesap sahibinin paranın kaynağını bilip bilmediği, suç planına katılıp katılmadığı ve menfaat elde edip etmediği somut delillerle araştırılmalıdır.

IBAN kiralama ayrı bir suç mudur?

Kamuoyunda “IBAN kiralama” olarak adlandırılan fiilin müstakil suç hâline getirilmesine ilişkin çalışmalar ve haberler bulunmaktadır. Ancak teklif veya hazırlık aşamasındaki düzenleme, yürürlüğe girmiş kanun gibi gösterilmemelidir.

Hazırlanan düzenlemenin yasalaşması hâlinde banka, kredi kartı veya kripto varlık hesabını menfaat karşılığında kullandırmanın ayrıca cezalandırılması öngörülmektedir. Yayın öncesinde düzenlemenin TBMM kabulü ve Resmî Gazete yayımı yeniden kontrol edilmelidir.

Mevcut soruşturmalarda hesap kullandırma davranışı, olayın özelliklerine göre TCK m.157, TCK m.158, TCK m.282, 7258 sayılı Kanun veya 5549 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilebilmektedir.

Hukuki dayanak

Dolandırıcılık suçu

TCK m.157 uyarınca hileli davranışlarla bir kişiyi aldatarak onun veya başkasının zararına menfaat sağlamak dolandırıcılık suçunu oluşturur.

Hesap sahibi mağdurla hiç iletişim kurmamış olsa bile hesabını suçtan elde edilen paranın alınması ve aktarılması amacıyla bilinçli şekilde kullandırmışsa iştirak hükümleri tartışılabilir.

Nitelikli dolandırıcılık

Dolandırıcılığın bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumları araç olarak kullanılarak işlenmesi hâlinde TCK m.158 gündeme gelebilir.

Adalet Bakanlığına bağlı İskenderun Adliyesinin 17 Şubat 2026 tarihli bilgilendirmesinde IBAN kullandırma olaylarının nitelikli dolandırıcılık, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama ve yasa dışı bahis suçlarıyla ilişkilendirilebildiği belirtilmiştir. Resmî bilgilendirme

Yasa dışı bahis parasına aracılık

Hesabın yasa dışı bahis veya şans oyunlarıyla bağlantılı para transferlerinde kullanılması hâlinde 7258 sayılı Kanun kapsamında ayrıca soruşturma yürütülebilir.

Dolandırıcılık mağduru bulunmaması, hesabın yasa dışı bahis para trafiğinde kullanıldığı iddiasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Suç gelirlerinin aklanması

Suçtan elde edilen malvarlığı değerlerinin kaynağını gizlemek veya hukuka uygun biçimde elde edildiği izlenimi yaratmak amacıyla transfer yapılması hâlinde TCK m.282 değerlendirilebilir.

Hesaptan para geçmiş olması tek başına aklama suçunu oluşturmaz. Suçtan kaynaklanan değerin bilinmesi ve kanunda aranan diğer unsurların gerçekleşmesi gerekir.

Maddi unsur

Soruşturmada öncelikle hesabın suçta nasıl kullanıldığı belirlenmelidir.

Şu hareketler önem taşır:

1. IBAN numarasının para alınması amacıyla verilmesi.
2. Mobil bankacılık şifresinin üçüncü kişiye teslim edilmesi.
3. Hesaba gelen paranın ATM’den çekilmesi.
4. Paranın başka hesaplara veya kripto platformlarına aktarılması.
5. Hesaba gelen tutardan komisyon alınması.
6. Çok sayıda ve birbiriyle ilgisiz kişiden para kabul edilmesi.

Bunlardan birinin bulunması, mahkûmiyet için tek başına yeterli olmayabilir. Hareketin hangi bilgi ve amaçla gerçekleştirildiği ayrıca araştırılmalıdır.

Fail

Dolandırıcılık suçunun faili, hileli davranışları gerçekleştirerek mağdurun zararına menfaat sağlayan kişidir.

Hesap sahibi mağdurla doğrudan görüşmemişse müşterek fail, yardım eden veya suçla bağlantısı bulunmayan kişi olup olmadığı delillere göre belirlenir.

Hesabın yalnız kişinin adına kayıtlı olması, suç planına bilinçli olarak katıldığını kesin biçimde göstermez.

Mağdur

Mağdur, hileli davranış sonucunda parasını hesap sahibinin veya başka bir kişinin hesabına gönderen kişidir.

Aynı banka hesabına farklı kişilerden para gelmişse farklı mağdurlar ve ayrı soruşturma dosyaları ortaya çıkabilir. Bu nedenle hesap sahibi farklı şehirlerde birden fazla ifadeye veya duruşmaya çağrılabilir.

Hareket ve sonuç

Hesap sahibi mağdurla görüşmeden yalnızca hesabını vermiş olabilir. Bu durumda dolandırıcılık fiilinin gerçekleşmesine yaptığı katkının niteliği incelenir.

Özellikle şu sorular cevaplandırılmalıdır:

1. Hesap neden kullandırılmıştır?
2. Hesap sahibi para geleceğini biliyor muydu?
3. Parayı kim çekmiş veya aktarmıştır?
4. Hesap sahibi komisyon almış mıdır?
5. Mağdurla kim iletişim kurmuştur?
6. Hesabın kullanım kontrolü kimdedir?
7. Benzer transferler daha önce yapılmış mıdır?

Manevi unsur

Dolandırıcılık ve suça iştirak kasten gerçekleştirilebilir. Hesap sahibinin suç planını bilmesi ve gerçekleşmesine bilerek katkı sağlaması gerekir.

“Hesabı kullandırdım ancak dolandırıcılık yapılacağını bilmiyordum” savunması tek başına yeterli değildir. Bu savunmanın yazışmalar, para hareketleri, taraflar arasındaki ilişki ve hesabın fiilî kullanımıyla desteklenmesi gerekir.

Buna karşılık yalnız paranın hesaba gelmiş olması da kastın kesin kanıtı sayılamaz.

İfadeye çağrılan kişi ne yapmalıdır?

İfade öncesinde dosyada hangi olayın ve hangi para transferinin araştırıldığı öğrenilmelidir.

Mümkünse şu belgeler hazırlanmalıdır:

1. Banka hesap hareketlerinin tamamı.
2. Parayı gönderen ve alan kişilerin bilgileri.
3. WhatsApp, Telegram, SMS ve sosyal medya yazışmaları.
4. İş ilanı, burs veya yatırım teklifi ekran görüntüleri.
5. ATM para çekme kayıtları.
6. Mobil bankacılık giriş cihazı ve IP bilgileri.
7. Telefon arama kayıtları.
8. Hesap kullandırma karşılığında menfaat alınmadığını gösteren belgeler.
9. Bankaya yapılan bildirimler.
10. Hesabın ele geçirildiğine ilişkin şikâyet veya başvuru kayıtları.

Mesajların silinmesi, telefonun değiştirilmesi veya hesabın kapatılması delillerin kaybolmasına neden olabilir. Dijital kayıtlar mümkün olduğunca bütünlüğü korunarak saklanmalıdır.

Hesap blokesi nasıl kaldırılır?

Banka hesabına bloke, savcılık veya hâkimlik kararı yanında bankanın şüpheli işlem incelemesi nedeniyle de uygulanabilir.

Öncelikle işlemin dayanağı belirlenmelidir. Blokenin hangi dosyada, hangi makam tarafından ve hangi tutar için konulduğu öğrenilmeden doğru başvuru yolu seçilemez.

Hesabın tamamının süresiz biçimde kullanılamaması, suçla ilgisi bulunmayan maaş veya ticari gelirlerin de bloke edilmesi ve tedbirin ölçüsüz hâle gelmesi durumunda kaldırma veya sınırlandırma talebi değerlendirilebilir.

Nitelikli hâller

Hesabın bilişim sistemi veya banka aracılığıyla işlenen dolandırıcılıkta kullanılması, temel dolandırıcılık suçuna göre daha ağır hukuki sonuçlar doğurabilir.

Suçun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi, çok sayıda mağdur bulunması veya hesabın sürekli kullanılması ayrıca değerlendirilir. Her mağdur ve para transferi yönünden fiil birliği ile suç sayısı incelenmelidir.

Teşebbüs

Mağdur hileye rağmen para göndermemişse dolandırıcılığa teşebbüs gündeme gelebilir.

Hesabın yalnızca hazırlanması veya IBAN’ın paylaşılması, somut olayda suçun icra hareketlerinin başlayıp başlamadığına göre değerlendirilmelidir.

İştirak

Hesap sahibinin sorumluluğu çoğunlukla iştirak hükümleri bakımından tartışılır.

Hesap sahibinin suç planına hâkim olması, mağdurla iletişim kurması ve parayı yönetmesi müşterek faillik değerlendirmesine yol açabilir. Yalnızca hesabını bilerek tahsis etmesi ise olayın koşullarına göre yardım etme kapsamında incelenebilir.

Suçtan habersiz hareket eden kişi hakkında iştirak hükümleri uygulanamaz.

İçtima

Aynı olayda nitelikli dolandırıcılık, yasa dışı bahis parasına aracılık, suç gelirlerini aklama veya suç örgütüne yardım iddiaları birlikte ileri sürülebilir.

Aynı para hareketinin birden fazla suç oluşturup oluşturmadığı; fiillerin, kastın ve korunan hukuki değerlerin niteliğine göre değerlendirilmelidir.

Birden fazla mağdurun bulunması hâlinde zincirleme suç veya ayrı suç hükümleri ayrıca incelenir.

Şikâyet ve uzlaştırma

Basit dolandırıcılığın bazı özel ilişki biçimleri dışında dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık suçları resen soruşturulur.

Nitelikli dolandırıcılık uzlaştırma kapsamında değildir. Mağdurun zararının giderilmesi soruşturmayı otomatik olarak sona erdirmez; ancak koşulları varsa etkin pişmanlık değerlendirmesinde önem taşıyabilir.

Etkin pişmanlık

Dolandırıcılık suçunda zararın belirli aşamalarda giderilmesi TCK m.168 kapsamında ceza indirimi sağlayabilir.

Ancak hesap sahibinin suç işlemediği yönünde savunması bulunuyorsa, zararın giderilmesinin dosyadaki hukuki etkisi dikkatle değerlendirilmelidir. Ödeme yapılması her durumda suçun kabul edildiği anlamına gelmese de savunma stratejisiyle uyumlu yürütülmelidir.

Görevli ve yetkili mahkeme

Nitelikli dolandırıcılık suçunda görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir.

Yetki; mağdurun bulunduğu yer, hileli davranışın gerçekleştiği yer, paranın gönderildiği hesap ve menfaatin elde edildiği yer gibi bağlantılar üzerinden değerlendirilir.

Farklı şehirlerde soruşturma bulunması hâlinde dosyaların birleştirilmesi, yetkisizlikle gönderilmesi veya bağlantı nedeniyle birlikte yürütülmesi gündeme gelebilir.

Zamanaşımı ve yaptırım

Uygulanacak ceza ve dava zamanaşımı, isnat edilen suça göre belirlenir.

TCK m.158 kapsamında banka veya kredi kurumunun araç olarak kullanıldığı nitelikli dolandırıcılık iddiası ağır yaptırım doğurur. Bununla birlikte hesap sahibine uygulanacak ceza, asıl fail veya yardım eden olarak kabul edilmesine, suç sayısına, etkin pişmanlığa ve diğer bireyselleştirme nedenlerine göre değişebilir.

Bu nedenle “IBAN’ını kullandıran kişi kesin şu kadar ceza alır” şeklindeki açıklamalar hukuken yanıltıcıdır.

Deliller

Savunmada özellikle şu deliller önemlidir:

1. Hesap ve para transfer kayıtları.
2. ATM ve banka şubesi kamera görüntüleri.
3. Mobil bankacılık IP ve cihaz kayıtları.
4. HTS ve baz istasyonu verileri.
5. Şüpheliler arasındaki mesajlaşmalar.
6. Hesap sahibinin aldığı menfaatin bulunup bulunmadığı.
7. Paranın çekildiği veya aktarıldığı hesaplar.
8. İş, burs veya yatırım vaadine ilişkin ilanlar.
9. Bankaya ve kolluğa yapılan bildirimler.
10. Hesabın fiilî kullanıcısını gösteren dijital inceleme.

Kamera ve teknik kayıtların saklama süreleri sınırlı olabileceğinden getirtilme talepleri gecikmeden yapılmalıdır.

Yargıtay uygulaması

Yargıtay değerlendirmelerinde yalnız banka hesabının kullanılmasına değil; sanığın hileli eylemle bağlantısına, kastına, menfaat elde edip etmediğine ve diğer faillerle ilişkisinin niteliğine bakılmaktadır.

Ancak yayın öncesinde somut karar künyeleri resmî Yargıtay karar arama sisteminden doğrulanmalıdır. Doğrulanmamış kararlar “IBAN kullandıran herkes beraat eder” veya “hesap sahibi otomatik olarak faildir” şeklinde genelleştirilmemelidir.

Sık sorulan sorular

Hesabıma dolandırıcılık parası gelmesi suçlu olduğumu gösterir mi?

Tek başına göstermez. Paranın neden geldiği, hesabı kimin kullandığı, suçtan haberdar olup olmadığınız ve menfaat elde edip etmediğiniz araştırılır.

Hesabımı arkadaşım kullandı, sorumlu olur muyum?

Arkadaşlık ilişkisi sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Hesabı hangi amaçla verdiğiniz ve para hareketlerinden ne ölçüde haberdar olduğunuz belirleyicidir.

Komisyon almadıysam ceza alır mıyım?

Menfaat alınmaması önemli bir delil olabilir ancak tek başına sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Suça bilerek katkı sağlanıp sağlanmadığı incelenir.

Farklı şehirlerden ifadeye çağrılabilir miyim?

Aynı hesap birden fazla kişiye karşı kullanılmışsa farklı yerlerde soruşturma açılabilir. Dosyaların bağlantısı ve birleştirme ihtimali incelenmelidir.

Hesabımdaki bloke ne zaman kalkar?

Blokenin dayanağına, dosyanın aşamasına ve tedbir kararının kapsamına bağlıdır. Otomatik bir kaldırılma süresi bulunduğu söylenemez.

Zararı ödersem dosya kapanır mı?

Hayır. Zararın giderilmesi etkin pişmanlık indirimi sağlayabilir ancak resen soruşturulan suçu kendiliğinden sona erdirmez.

IBAN veya banka hesabını başkasına kullandırmak, hesabın dolandırıcılık, yasa dışı bahis veya suç gelirlerinin aktarılmasında kullanılması hâlinde ciddi ceza soruşturmalarına yol açabilir.

Bununla birlikte hesap sahibi olmak ile dolandırıcılık fiiline bilerek katılmak aynı şey değildir. Ceza sorumluluğu; kast, menfaat, para hareketleri, dijital kayıtlar ve diğer şüphelilerle bağlantı üzerinden belirlenmelidir.

İfade verilmeden önce dosyanın konusu öğrenilmeli, banka ve iletişim kayıtları korunmalı ve aynı hesaba ilişkin başka soruşturmalar bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Bu yazı genel hukuki bilgilendirme niteliğindedir. Dosya ve deliller incelenmeden kişinin ceza sorumluluğu veya soruşturmanın sonucu hakkında kesin değerlendirme yapılamaz.