Temyiz başvurusu yalnız “karara itiraz ediyorum” denilerek tamamlanan bir işlem değildir. CMK 294, hükmün hangi nedenle bozulmasının istendiğinin başvuruda gösterilmesini zorunlu tutar. Bu nedenle dilekçenin, somut ve hukukî temyiz sebeplerini anlaşılır biçimde ortaya koyması gerekir.

CMK 294 Güncel Madde Metni

Temyiz başvurusunun içeriği

Madde 294 – (1) Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Cumhuriyet savcısı temyiz dilekçesinde, temyiz isteğinin sanığın yararına veya aleyhine olduğunu açıkça belirtir.

(2) Temyiz sebebi, ancak hükmün hukukî yönüne ilişkin olabilir.

Birinci fıkranın Cumhuriyet savcısına ilişkin ikinci cümlesi, 2 Mart 2024 tarihli 7499 sayılı Kanun’un 20. maddesiyle eklenmiştir.

Temyiz Dilekçesinde Neler Bulunmalıdır?

Başvuruda, hükmün bozulmasını gerektirdiği ileri sürülen hukukî hata açıkça belirtilmelidir. Yalnızca hükümden memnun olunmadığını söylemek, kanunun aradığı temyiz sebebini göstermeye yetmez.

İddia; uygulanması gereken hukuk kuralının uygulanmaması, yanlış kuralın uygulanması veya usul kuralına aykırılık gibi hükmün hukukî denetimine elverişli bir noktaya bağlanmalıdır. Temyizin yalnız hukuka aykırılık nedenine dayanabileceği CMK 288 temyiz nedeni düzenlemesinde de açıklanır.

Dilekçede hangi işlem veya değerlendirmenin hukuka aykırı görüldüğü, bunun hükmü nasıl etkilediği ve talep edilen bozma sonucu mümkün olduğunca somutlaştırılmalıdır. Böylece Yargıtayın inceleme alanı anlaşılır hâle gelir.

Temyiz Sebebinin Hukukî Yöne İlişkin Olması Ne Demektir?

Temyiz, kural olarak delillerin baştan toplandığı veya olayın yeniden yargılandığı bir aşama değildir. İnceleme, hükmün hukuk kurallarına uygun olup olmadığı üzerinde yoğunlaşır.

Bu durum, olayla ilgili hiçbir açıklama yapılamayacağı anlamına gelmez. Usule ilişkin bir hukuka aykırılık ileri sürülüyorsa, hatayı görünür kılan olay ve işlem dilekçede gösterilebilir. Ancak sonuçta ileri sürülen sebep hukukî bir denetime elverişli olmalıdır.

Hukuka Kesin Aykırılık Hâlleri Ayrıca Yazılmalı mı?

CMK 289’da sayılan hukuka kesin aykırılık hâlleri, dilekçede gösterilmemiş olsalar dahi kanunda özel olarak dikkate alınır. Buna rağmen dosyada böyle bir aykırılık bulunduğu düşünülüyorsa dilekçede açıkça belirtilmesi, başvurunun anlaşılmasını ve denetlenmesini kolaylaştırır.

Cumhuriyet Savcısının Dilekçesinde Lehe veya Aleyhe İstem

Cumhuriyet savcısı, temyiz isteğinin sanığın yararına mı yoksa aleyhine mi olduğunu açıkça yazmalıdır. Bu açıklık, başvurunun yönünü ve talep edilen sonucu belirlemek bakımından önemlidir.

Savcının sanık yararına olan hukuk kuralı ihlalini sanık aleyhine bozma nedeni yapamayacağı ayrı olarak CMK 290’daki sanık yararına kural kapsamında düzenlenir.

Temyiz Süresi ile Dilekçenin İçeriği Birlikte Değerlendirilmelidir

Temyiz nedenlerinin hazırlanması, başvuru süresinin kaçırılmasına yol açmamalıdır. Başvurunun iki haftalık süresi ve yapılacağı makam için CMK 291 temyiz süresi dikkate alınmalıdır.

Süresinde yapılan başvurunun hükmün kesinleşmesine etkisi ise CMK 293 temyiz başvurusunun etkisi çerçevesinde değerlendirilir. Süreye uymak ile temyiz sebeplerini göstermek, birbirinden farklı fakat birlikte önem taşıyan şartlardır.

Temyiz Sebebi Gösterilmezse Ne Olur?

CMK 294, bozma nedeninin gösterilmesini zorunlu tutar. Temyiz dilekçesinin hiçbir temyiz sebebi içermemesi, başvurunun reddi sonucunu doğurabilecek ciddi bir eksikliktir. Bu nedenle genel itiraz cümleleri yerine, dosyaya özgü hukukî aykırılıkların ayrı ve anlaşılır biçimde kurulması gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Temyiz dilekçesinde sadece kararın bozulmasını istemek yeterli midir?

Hayır. Hükmün hangi hukukî nedenle bozulmasının istendiği başvuruda gösterilmelidir.

Temyiz dilekçesinde olaylar yeniden anlatılabilir mi?

Usulî veya hukukî aykırılığı açıklamak için gerekli olaylar belirtilebilir; ancak temyiz sebebi hükmün hukukî yönüne ilişkin olmalıdır.

Her hukuka aykırılık ayrı ayrı yazılmalı mıdır?

Başvurunun açık olması için her hukukî aykırılığın, dayanağı ve hükme etkisiyle ayrı biçimde gösterilmesi uygundur.

CMK 289’daki kesin aykırılıkların yazılması zorunlu mudur?

Kanun bu hâllerin dilekçede gösterilmese de dikkate alınacağını düzenler. Yine de dosyada mevcut olduğu düşünülüyorsa açıkça yazılması yararlıdır.

Cumhuriyet savcısı temyizin yönünü belirtmek zorunda mıdır?

Evet. Savcı, isteğinin sanığın yararına mı yoksa aleyhine mi olduğunu dilekçesinde açıkça belirtmelidir.

Temyiz dilekçesi delillerin yeniden değerlendirilmesini isteyebilir mi?

Temyiz incelemesi hukukî denetime yöneliktir. Delillere ilişkin itirazın da somut bir hukuk kuralı ihlaliyle bağlantısı kurulmalıdır.

Temyiz sebebi göstermemenin sonucu nedir?

Dilekçenin temyiz sebeplerini içermemesi, temyiz isteminin reddedilmesine yol açabilir.

Sonuç

CMK 294 uyarınca temyiz dilekçesi, hükmün neden bozulması gerektiğini hukukî yönden açıkça göstermelidir. Somut dosyada hangi hatanın hükmü etkilediği doğru kurulmadan yapılan genel ifadeler, etkili bir temyiz incelemesi sağlamayabilir.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.