Temyiz başvurusunun yapılmış olması, Yargıtayın her durumda dosyanın esasını inceleyeceği anlamına gelmez. CMK 298, başvurunun belirli usul şartlarını taşımadığının Yargıtay tarafından saptanması hâlinde temyiz isteminin reddedilmesini düzenler.
CMK 298 Güncel Madde Metni
Temyiz isteminin reddi
Madde 298 – (1) Yargıtay, süresi içinde temyiz başvurusunda bulunulmadığını, hükmün temyiz edilemez olduğunu, temyiz edenin buna hakkı olmadığını ya da temyiz dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediğini saptarsa, temyiz istemini reddeder.
Yargıtay Temyiz İstemini Hangi Hâllerde Reddeder?
CMK 298 dört ret nedeni öngörür: başvurunun süresinde yapılmaması, hükmün temyiz edilemez olması, başvuranın temyiz hakkının bulunmaması veya dilekçenin temyiz sebeplerini içermemesi.
Bu inceleme, hükümde ileri sürülen hukuka aykırılıkların haklı olup olmadığına ilişkin esas incelemesinden önce gelir. Ret kararı verildiğinde temyiz nedenlerinin esası değerlendirilmez.
Temyiz Süresinin Geçirilmesi
Temyiz başvurusu kanunî süre sona erdikten sonra yapılmışsa Yargıtay istemi reddeder. Güncel başvuru süresi ve sürenin başlangıcı CMK 291 temyiz süresi kapsamında açıklanmıştır.
Tebliğ tarihi, başvurunun yapıldığı tarih ve sürenin son günü dosyadaki belgeler üzerinden birlikte kontrol edilmelidir. Süre hesabındaki bir hata, hükmün hukukî denetimine geçilmeden başvurunun sonuçlanmasına yol açabilir.
Temyiz Edilemeyen Hüküm Ne Demektir?
Kanunun kesin saydığı veya temyiz yolunu kapattığı bir hüküm Yargıtay önüne götürülemez. Hangi bölge adliye mahkemesi kararlarının temyize açık olduğu ve özel istisnalar CMK 286 temyiz edilebilen kararlar ile birlikte değerlendirilmelidir.
Yalnız ceza miktarına bakmak her dosyada yeterli olmayabilir. Suçun niteliği, karar türü ve kanunda açıkça düzenlenen istisnalar ayrıca incelenmelidir.
Temyiz Edenin Başvuru Hakkının Bulunmaması
Başvuruyu yapan kişinin kanunen temyiz yetkisi bulunmuyorsa istem reddedilir. Kişinin davadaki sıfatı, hükümden nasıl etkilendiği ve temsil yetkisi somut dosyaya göre değerlendirilir.
Yetkisiz kişi tarafından veya geçerli temsil ilişkisi bulunmadan yapılan başvuru, bu ret nedeni kapsamında ele alınabilir.
Temyiz Sebebi Gösterilmemesi
Temyiz dilekçesinde hükmün hangi hukukî nedenle bozulmasının istendiği gösterilmelidir. Bu zorunluluğun kapsamı CMK 294 temyiz dilekçesinin içeriği düzenlemesinde yer alır.
Yalnız “kararı temyiz ediyorum” veya “hüküm hukuka aykırıdır” şeklindeki soyut ifadeler, somut bir temyiz sebebi içermediği değerlendirmesine yol açabilir. İleri sürülen hatanın hukukî niteliği ve hükme etkisi açık biçimde kurulmalıdır.
CMK 296 ile CMK 298 Arasındaki Fark
CMK 296, hükmü veren bölge adliye veya ilk derece mahkemesinin süre, temyize elverişlilik ve başvuru hakkı yönlerinden yapacağı incelemeyi düzenler. CMK 298’de ise incelemeyi Yargıtay yapar.
CMK 298 ayrıca temyiz dilekçesinin temyiz sebeplerini içermemesini açık bir ret nedeni sayar. Bu nedenle iki madde aynı sonucu öngörse de inceleme makamı ve ret nedenlerinin kapsamı tamamen aynı değildir.
Ret Kararı Esastan Ret ile Aynı mıdır?
Hayır. CMK 298 kapsamında verilen karar, temyiz başvurusunun usul şartlarındaki eksiklik nedeniyle reddidir. Hükmün hukuka uygun bulunmasına dayanan esastan ret ise Yargıtayın hukukî incelemesi sonucunda gündeme gelir.
Bu ayrım, kararın neden verildiğini ve dosyada hangi aşamaya kadar inceleme yapıldığını anlamak bakımından önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
Yargıtay temyiz istemini hangi nedenlerle reddeder?
Süre aşımı, hükmün temyize kapalı olması, başvuru hakkının bulunmaması veya dilekçede temyiz sebebi gösterilmemesi hâllerinde ret kararı verilir.
Temyiz dilekçesinde yalnız karara itiraz edildiğini yazmak yeterli midir?
Somut hukukî temyiz sebeplerinin gösterilmemesi CMK 298 kapsamında ret sonucuna yol açabilir.
Yargıtayın CMK 298 kararı hükmün esasını inceler mi?
Hayır. Bu karar, başvurunun kanunda belirtilen usul şartlarını taşımamasına ilişkindir.
Temyiz süresi geçerse Yargıtay ne yapar?
Başvurunun süresinde yapılmadığını saptarsa temyiz istemini reddeder.
Her istinaf kararı temyiz edilebilir mi?
Hayır. Kanunda kesin sayılan kararlar ile temyiz sınırları ve istisnaları CMK 286’ya göre belirlenir.
CMK 296 ile CMK 298 arasındaki temel fark nedir?
CMK 296’daki ilk incelemeyi hükmü veren mahkeme, CMK 298’deki incelemeyi ise Yargıtay yapar.
Temyiz sebebi hangi konuya ilişkin olmalıdır?
Temyiz sebebi hükmün hukukî yönüne ilişkin olmalı ve ileri sürülen hukuka aykırılık somut biçimde açıklanmalıdır.
Sonuç
CMK 298, Yargıtayın temyiz başvurusunu esas incelemesine almadan önce denetleyeceği temel kabul şartlarını gösterir. Süre, başvuru hakkı, hükmün temyize elverişliliği ve dilekçedeki hukukî nedenler dosyaya özgü olarak dikkatle incelenmelidir.
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.
