İşyeri Yangınında Sigorta Tazminatı: Ret veya Eksik Ödeme Hâlinde Ne Yapılır?

İşyerindeki yangın sonrasında sigorta şirketinin ödeme yapmaması veya düşük bir tutar önermesi, tazminat hakkının ortadan kalktığı anlamına gelmez. Önce poliçenin yanan malı ve yangının sebebini kapsayıp kapsamadığı, ardından hasarın miktarı ve kesintilerin dayanağı kontrol edilmelidir. Teminat kapsamındaki zarar için sigortacıya belgeli ödeme talebi yöneltilebilir; sonuç alınamazsa şartları varsa Sigorta Tahkim Komisyonuna veya dava öncesi arabuluculuk sonrasında mahkemeye başvurulabilir. Ancak poliçedeki üst sınır, her yangında bu tutarın tamamının ödeneceği anlamına gelmez.

Bu rehber, Türkiye’deki ticari işletmenin fabrika, depo veya işyeri için yaptırdığı mal sigortasına dayanarak kendi sigortacısından ödeme istemesini ele alır. Konut sigortası, zorunlu deprem sigortası, yabancı ülkedeki tesis ve üçüncü kişilerin sorumluluk sigortaları aynı kapsamda değerlendirilmemelidir.

İlk gün hangi işlemler yapılmalı?

Önce can güvenliği sağlanmalı, tehlikeli yapıya veya elektrik tesisatına delil toplamak için girilmemelidir. İtfaiye ve gerektiğinde kolluk müdahalesinden sonra güvenli erişim sağlandığında, hasarlı bölüm, ürün etiketleri, makinelerin seri numaraları ve yangının yayılımı kayda alınmalıdır. Fotoğraf ve videoların asılları saklanmalı, düzenlenmiş kopyalar asıl kayıtların yerine geçirilmemelidir.

1. Sigortacıya gecikmeden hasar ihbarı yapın. Poliçe numarasını, adresi, olayın bilinen tarihini ve ilk hasar bilgisini bildirin. Başvuru alındısını ve hasar dosyası numarasını saklayın.
2. Poliçenin tamamını, eklerini, yenilemelerini ve prim ödeme belgelerini bulun. Yalnız ilk sayfadaki toplam bedelle inceleme yapmayın.
3. İtfaiye raporunu isteyin. Kamera kayıtları, alarm geçmişi, elektrik ve bakım kayıtları için silinmeden önce koruma talebinde bulunun.
4. Sigortacıdan eksper görevlendirilmesini ve hangi belgelerin gerektiğinin yazılı bildirilmesini isteyin. Eksperin gelişini beklerken zararı azaltacak güvenli önlemleri geciktirmeyin.
5. Hasarlı malı kaldırmak, taşımak veya imha etmek zorunluysa nedenini ve miktarını belgeleyin. Mümkün olduğunda önceden sigortacıya bildirin ve teknik incelemeye elverişli kayıt bırakın.

Türk Ticaret Kanunu (TTK) m.1448, zararı önleme ve azaltma yanında sigortacının sorumlu kişilere başvurma haklarının korunmasını da düzenler. Makul kurtarma giderleri, önlemler sonuç vermese bile kanundaki koşullarla ayrıca karşılanır; eksik sigortada orantı kuralı bu giderler yönünden de önem taşır. Gerekli gider avansı sigortacıdan istenebilir. Enkaz kaldırma teminatıyla acil kurtarma giderini aynı kalem saymayın.

Bina, makineler ve stok aynı poliçede gerçekten sigortalı mı?

Sigorta bedeli, poliçede belirlenen parasal sınırdır. Sigorta değeri ise korunan malvarlığı menfaatinin değeridir. Bina, makine, demirbaş ve ticari mallar için ayrı bedeller yazılmışsa, bir gruptaki kullanılmayan limitin diğer gruba kendiliğinden aktarılacağı varsayılmamalıdır.

Kiracının kendi stok ve makinelerini sigorta ettirmesi, mal sahibine ait binanın da aynı kapsamda olduğu anlamına gelmez. Mal sahibinin bina poliçesi de kiracının mallarını otomatik olarak korumaz. Depoda müşteriye ait emanet mal bulunuyorsa, başkasına ait mallar için teminatın ve sigortalı menfaatin nasıl kurulduğu ayrıca okunmalıdır. Kiralık veya finansal kiralama konusu makinede malik, kullanıcı ve poliçede hak sahibi gösterilen kişi farklı olabilir.

Poliçedeki adres, faaliyet türü, mal grupları, başlangıç ve bitiş saati ile varsa ek belge karşılaştırılmalıdır. Ek belgeye uygulamada zeyilname denir. Yeni depoya taşınma, yanıcı madde depolanmaya başlanması veya stok miktarının artması farklı sorunlar doğurabilir. Başka adreste meydana gelen hasarla, doğru adresteki eksik bedelli sigortanın hesabı aynı değildir.

Prim taksiti ödenmemişse sigorta tamamen geçersiz midir?

İlk prim veya ilk taksitle sonraki taksitleri ayırmak gerekir. TTK m.1421 uyarınca aksine sözleşme yoksa sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksidin ödenmesiyle başlar. Sonraki primin gecikmesinde ise m.1434’teki ihtar ve fesih düzeni incelenir. Sigortacının noter veya iadeli taahhütlü mektupla verdiği on günlük süre, ihtarın içeriği, ulaşması ve ödemenin tarihi önemlidir. Sonraki taksidin vadesinin geçmiş olması tek başına poliçenin kendiliğinden ortadan kalktığı sonucuna götürmez.

Her yanma veya iş durması yangın teminatına girer mi?

Yangın Sigortası Genel Şartları, yangın, yıldırım, infilak ve bunların sonucunda oluşan duman, buhar ve hararetin sigortalı mallara doğrudan verdiği maddi zararları esas alır. Örneğin bir elektrik motorunun yangın çıkmadan kısa devre nedeniyle bozulmasıyla, elektrik arızasının yangına dönüşerek stokları yakması aynı teminat değerlendirmesine tabi değildir. Teknik rapor yalnız “elektrik kaynaklı” demekle yetinmemeli, olayın nasıl geliştiğini açıklamalıdır.

Depremin neden olduğu yangın bakımından deprem ek teminatı ayrıca kontrol edilir. Enkaz kaldırma, emanet mallar, kira kaybı ve yangından doğan üçüncü kişi sorumluluğu gibi kalemlerde de genel şartların ek sözleşme düzeni önemlidir. İşletmenin üretim yapamaması nedeniyle kaybettiği kâr, fiziksel mal hasarıyla aynı kalem değildir. Yangına Bağlı Kâr Kaybı Sigortası Genel Şartları uyarınca, fiziksel hasarın yangın poliçesi kapsamında ödenmiş olması veya ilgili sigortacının bu hasardan sorumlu olduğunu kabul etmesi gerekir. Kâr kaybı teminatı varsa bekleme süresi, azami tazminat dönemi, sigortalı brüt kârın tanımı ve faaliyetin yeniden başlaması için yapılan giderler kendi şartlarıyla incelenmelidir. Kaybedilen cironun tamamı doğrudan kâr kaybı sayılmaz.

SEDDK’nın 1 Ekim 2026 tarihli 2026/29 sayılı Genelgesi, paket poliçedeki ek risklerin yalnız aynı belgede yer aldıkları için yangın ana teminatına dönüşmediğini açıklıyor. Genelgenin 3/5 maddesindeki ayrı teminat ve prim gösterimi ile 4. maddesindeki veri aktarımı hükümleri 1 Ocak 2027’de yürürlüğe giriyor; diğer hükümler yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu ayrım, 7 Kasım 2026 itibarıyla henüz başlamamış bir yükümlülüğün mevcut hasar dosyasına uygulanmaması için önemlidir.

“İhmal var” veya “yangının sebebi şüpheli” denilmesi yeterli mi?

Sigortalı, poliçeyi, sigortalı malın hasarını ve talep ettiği zararı ortaya koymalıdır. TTK m.1409/2 ise teminat dışında kalma iddiasının ispatını sigortacıya yükler. Sigortacıdan hangi istisnaya, hangi olguya ve hangi teknik bulguya dayandığını yazılı açıklaması istenmelidir. Bu ispat kuralı, işletmenin stok ve hasar miktarı için belge sunma yükünü ortadan kaldırmaz.

TTK m.1429’da ihmal ile kasıt ayrılmıştır. Aksine sözleşme yoksa maddede belirtilen kişilerin ihmallerinden doğan zararlar karşılanır. Sigorta ettirenin veya sigortalının yangına kasten sebep olması farklıdır; hukuken fiillerinden sorumlu oldukları kişiler bakımından da kanunun tazminat ödenmesini sağlama amacına ilişkin şartı incelenir. Her çalışan hatası veya her bakım eksikliği doğrudan kasıt sayılamaz.

Yanlış faaliyet beyanı veya sözleşme sırasında önemli bilginin saklanması TTK m.1435 ve m.1439; sonradan riskin ağırlaşmasının bildirilmemesi ise m.1444 ve m.1445 bakımından değerlendirilir. Hangi bilginin verilmediği, sigortacının bunu bilip bilmediği, kusurun derecesi ve ihlalin yangına ya da tazminata etkisi belirlenmeden genel bir “beyan ihlali” kesintisi kabul edilmemelidir. Teklif formu, sigortacının yerinde inceleme kayıtları ve sonraki yazışmalar bu nedenle saklanmalıdır.

Yangın sebebi hakkında soruşturma yürütülmesi, sigortacıya sunulacak belgelerin ve ödeme sürelerinin takibini gereksiz kılmaz. Sigortacının hangi incelemeyi neden beklediği sorulmalı, ulaşılabilen teknik belgeler sunulmalı ve aşağıdaki muacceliyet şartları ayrıca değerlendirilmelidir.

Geç ihbar yüzünden bütün tazminat kaybedilir mi?

Genel Şartlar B.1.1, öğrenmeden itibaren en geç beş iş günü içinde bildirimi düzenler. TTK m.1446 ise olay öğrenilince gecikmeksizin bildirim yapılmasını ister. Bu nedenle beş iş gününü bekleme hakkı gibi görmeden, ihbarı hemen yapmak gerekir.

Geç bildirim otomatik olarak bütün tazminatı ortadan kaldırmaz. Kanuna göre gecikme ödenecek tutarı artırmışsa kusurun ağırlığına göre indirim gündeme gelir. Sigortacı olayı daha önce fiilen öğrenmişse bu indirimden yararlanamaz. Acentenin yazışması veya eksper görevlendirme tarihi, fiilî öğrenmenin değerlendirilmesinde kullanılabilir. Gecikmenin başka bir sonucu da olay yerinin değişmesi ve hasarın ispatının zorlaşmasıdır.

TTK m.1447 uyarınca gerekli ve sigorta ettirenden beklenebilecek bilgi ve belgeler makul sürede sağlanmalı, incelemeye izin verilmelidir. Henüz çıkmamış itfaiye raporu için başvuru kaydı sunmakla, eldeki raporu saklamak aynı değildir. Belgelerin teslim tarihlerini listeleyin; karşılanamayan isteğin nedenini de yazılı açıklayın.

Hangi belge hangi soruyu cevaplar?

Fatura, bir malın satın alındığını gösterir; tek başına yangın anında hâlâ depoda olduğunu kanıtlamayabilir. Açılış stoku, dönem içi girişler, satış ve sevk çıkışları, üretimde kullanılan miktar ve sağlam kalan stok birlikte hesaplanmalıdır. Sonradan hazırlanmış liste, dayanak belgelerle eşleştirilmelidir.

Defterler ve faturalar da yandıysa ne yapılabilir?

Mali müşavirdeki kayıtlar, elektronik defter ve fatura yedekleri, tedarikçi örnekleri, banka hareketleri ve sevkiyat kayıtları toplanabilir. Kayıt eksikliği talebi kendiliğinden yok etmez; fakat miktarın güvenilir biçimde yeniden kurulması gerekir. Gerçeğe aykırı yeni belge düzenlemek çözüm değildir.

TTK m.82/7’ye göre kanuni saklama süresi içindeki defter ve belgeleri yangında zayi olan tacir, kaybı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerdeki yetkili mahkemeden zayi belgesi isteyebilir. Bu başvuru hasımsızdır. Hangi kayıtların kaybolduğu ve olayın belgeleri sunulmalıdır. Zayi belgesi alınması, talep edilen stok miktarını veya sigorta zararını tek başına kanıtlamaz; sigorta başvurusu da bu işlemin yerine geçmez.

Eksperin düşük hesabına nasıl itiraz edilir?

“Önerilen bedel az” demek yerine rapordaki somut kalem gösterilmelidir. Sayılmayan ürünler, yanlış makine modeli, olay tarihine uymayan fiyat, aynı zarar için iki kez yapılan kesinti veya hatalı mal grubu toplamı ayrı ayrı açıklanabilir. Sigortacıdan raporun ve kesinti hesabının yazılı paylaşılması istenmeli; karşı teknik görüşte kullanılan belge ve fiyat tarihleri belirtilmelidir.

Delil kaybolacaksa HMK m.400 ve devamı uyarınca delil tespiti istenebilir. Dava açılmadan önce esas davaya bakacak mahkemeye veya inceleme yapılacak malın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesine başvurulabilir. Dava açılmışsa talep davanın görüldüğü mahkemeye yöneltilir. Yangının sebebi, hangi malların hasarlandığı, onarılabilirlik ve kalan değer gibi teknik sorular başvuruda somutlaştırılmalıdır. Delil tespiti, tazminatın ödenmesine hükmedilmesi veya zamanaşımının mutlaka korunması demek değildir.

Genel Şartlar B.4’teki, tarafların anlaşarak başvurabildiği hakem-bilirkişi yöntemi de Sigorta Tahkim Komisyonundan farklıdır. Bu yöntem zarar miktarını belirlemeye yöneliktir; teminatın bulunup bulunmadığı gibi hukuki itirazları kendiliğinden çözmez. İmzalanacak tutanak ve yönteme özgü kısa itiraz süreleri okunmadan sıradan eksper incelemesi sanılmamalıdır. Genel şartlarda, uzmanlığa ilişkin itiraz için kimliğin öğrenilmesinden yedi gün; belirlenen zararın gerçek durumdan önemli ölçüde farklı olması gerekçesiyle iptal istemi için bildirimin ardından yedi gün öngörülür. İptal isteminin mercii, rizikonun gerçekleştiği yerde ticaret davalarına bakan mahkemedir. Bu süreler, aşağıdaki Komisyon itirazındaki on günlük süreyle karıştırılmamalıdır.

Rapor gecikirse zarar başka yolla kanıtlanabilir mi? Taraflar bu yöntemi bir tutanağa bağlamışsa tek uzmanın atandığı tarihi, birden çok uzman varsa üçüncü uzmanın seçildiği tarihi kaydedin. Genel Şartlar B.4’e göre raporun bildirilmesi için bu tarihten itibaren üç ay vardır. Son gün, yangından itibaren altı ayı geçemez. Örneğin tek uzman yangından dört ay sonra atanmışsa, bildirim için yangının yedinci ayına kadar beklenmez. Rapor zamanında bildirilmezse taraflar zarar miktarını stok kayıtları, fotoğraflar, fiyat belgeleri ve diğer delillerle ispat edebilir. Sürenin dolması işletmenin bildirdiği tutarın kabul edildiği anlamına gelmez. Bu takvim, ihbardan başlayan avans süresinden ayrıdır.

Eksik sigorta, muafiyet ve hurda değeri nasıl ayrılır?

TTK m.1459 ve m.1461 uyarınca esas olan sigortalının zararıdır; sigorta bedeli genel olarak sorumluluğun üst sınırıdır. TTK m.1462, kısmi hasarda sigorta bedeli malın değerinden düşükse, aksine sözleşme bulunmadıkça orantılı ödeme yapılmasını düzenler. Buna eksik sigorta denir. Zararın poliçe limitinin altında kalması, orantının uygulanmayacağını tek başına göstermez.

Varsayımsal örnek: Olay anında değeri 12 milyon TL olan bir stok grubu, 8 milyon TL bedelle sigortalansın. Bu grubun 3 milyon TL’lik kısmı yansın. Aksine bir düzenleme ve başka kesinti bulunmadığı varsayımıyla oran 8/12, ödeme hesabı 3 milyon × 8/12 = 2 milyon TL olur. Buradaki düşük ödeme, yalnız 8 milyon TL’lik üst limite bakılarak denetlenemez.

Sonucu değiştiren olgu: Poliçe o mal grubu için orantı uygulanmadan ilk zarar esasına göre ödeme öngörüyorsa, aynı hesap kullanılamaz. Toplam değer, poliçedeki mal grubu ve yangın tarihindeki stok yanlış belirlenmişse oran da değişir. Tam kayıpta ise kısmi hasar örneği mekanik biçimde uygulanmaz; gerçek zarar, ilgili grup bedeli ve diğer poliçe hükümleri değerlendirilir.

Poliçede ilk zarar kaydı görmüyorsanız yangından önceki noter bildirimlerini de kontrol edin. Genel Şartlar A.5 uyarınca sigorta ettiren, orantı yerine zararın poliçe bedeline kadar karşılanmasını yangından önce noter protestosuyla sigortacıya bildirebilir. Değişiklik bildirimi izleyen gün geçerli olur; sigorta ettiren prim farkını öder. Örnekte böyle bir bildirim yangından önce hüküm doğurmuşsa, başka bir kesinti olmadığı varsayımıyla üç milyon liralık zarar iki milyona inmez. Yangından sonra gönderilen bildirim, gerçekleşmiş hasarın hesabını değiştirmez. Noter belgesindeki bildirim tarihini yangın tarihiyle karşılaştırın.

Muafiyet, zararın poliçeye göre sigortalının üzerinde kalan kısmıdır. Sabit tutar, hasarın yüzdesi veya sigorta bedelinin yüzdesi biçiminde olabilir. Sovtaj, hasarlı malın kalan ekonomik değeridir. Kullanılabilecek makine parçası veya satılabilir hurda için düşülen bedelin nasıl bulunduğu ve malın kimde kaldığı açıklanmalıdır. Sigortacı hem kalanı devralıyor hem de aynı değeri yeniden kesiyorsa hesabın dayanağı sorulmalıdır.

Rayiç bedel esasındaki hesapla yeni değer esasındaki hesap da ayrıdır. Genel Şartlar B.5, yeni değer poliçelerinde dahi poliçedeki yaş veya yıpranma koşullarına, eksik sigortaya, sovtaja ve belirgin teknoloji farkına dikkat çeker. “Yeni değer” ifadesinden koşulsuz sıfır makine bedeli çıkarmak doğru olmaz. Her kesintinin dayanağı, matrahı ve uygulama sırası ayrı satırda gösterilmelidir.

Sigorta ne zaman ödeme yapmak zorundadır?

TTK m.1427’ye göre tazminat, olay gerçekleştikten ve ilgili belgeler sigortacıya verildikten sonra araştırmalar bitince, her hâlde m.1446 kapsamındaki ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur. Muacceliyet, borcun artık ödenmesinin istenebildiği aşamadır. İnceleme daha önce bitmişse kırk beş gün mutlaka beklenecek asgari süre değildir. Ancak sigortacıya yüklenemeyen bir kusur nedeniyle inceleme gecikmişse süre işlemez.

Bu yüzden ihbar tarihini, her belgenin teslimini ve gecikmenin nedenini ayrı kaydetmek gerekir. “Dosya açık” cevabı, hangi belgenin eksik olduğunu veya sürenin neden işlemediğini tek başına açıklamaz. Genel Şartlar B.3’te belge tesliminden sonraki inceleme ve bildirim için bir aylık; B.8.1’de kesinleşmiş tazminatın ödenmesi için bir aylık düzen bulunur. Bunlar art arda eklenerek TTK m.1427’deki koruma sigortalı aleyhine uzatılamaz. TTK m.1452, bu hükümlerin aleyhe değiştirilmesini önler.

Üç ay geçmesine rağmen inceleme bitmediyse avans istenebilir mi?

İhbardan itibaren üç ay içinde araştırma tamamlanmamışsa TTK m.1427/3 uyarınca avans gündeme gelir. Hesap, işletmenin tek taraflı söylediği toplam bedelin yarısı değildir. Tarafların mutabakatıyla veya anlaşmazlıkta mahkemece yaptırılacak ön ekspertizle süratle belirlenen hasar miktarının ya da bedelin en az yüzde ellisi avans olarak ödenir ve sonraki tazminattan düşülür. Yazılı avans talebine ihbar alındısı, geçen süre ve mevcut hasar hesabı eklenmelidir.

Borç muaccel olduğunda sigortacı ayrıca ihtar gerekmeksizin temerrüde düşer; gecikme faizi gündeme gelir. Talepte faiz başlangıcı, talep edilen faiz türü ve önceki kısmi ödemeler ayrı gösterilmelidir. Faiz oranını, farklı tarihler ve para birimleri için değişmeyen tek bir yüzde gibi kullanmayın.

Ödeme talebi, tahkim ve dava arasında nasıl seçim yapılır?

Hasar ihbarı olayın bildirilmesidir. Ödeme talebi ise poliçeye dayanarak hangi tutarın, hangi kalemler ve belgelerle istendiğini açıklar. Sigortacıya gönderilen başvuruda unvan, poliçe ve hasar numarası, olay özeti, istenen ana para, varsa avans ve faiz, önceki ödemeler ile ekler belirtilmelidir. Ret veya eksik ödeme varsa her gerekçeye ayrı cevap verilmelidir. Ulaşma tarihi kanıtlanabilen yazılı kanal kullanılmalıdır.

Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru

5684 sayılı Kanun m.30 kapsamındaki tahkim için sigortacıya gerekli başvurular yapılmış olmalıdır. Talep kısmen veya tamamen reddedildiyse ret yazısıyla; yazılı cevap gelmediyse başvurudan itibaren on beş iş gününün geçtiğini gösteren kayıtla başvurulabilir. Nihai ret geldiğinde ayrıca on beş iş gününün dolmasını beklemek gerekmez. Bu süre, TTK’daki kırk beş günlük muacceliyet hesabının yerine geçmez; alacağın ödeme zamanı ayrıca incelenir.

İhtiyari yangın sigortasında şirketin tahkim sistemine üyeliği ve yangının üyelikten sonra gerçekleşmesi kontrol edilmelidir. Üyelikten önceki olay için tarafların açık yazılı anlaşması istisnası da bulunmaktadır. Aynı uyuşmazlığı mahkemeye taşıdıktan sonra Komisyona başvurma imkânı varmış gibi hareket edilmemelidir. Komisyon başvurusu için dava şartı arabuluculuk aranmaz; sigortacıya yazılı ön başvuru şartı ise devam eder.

Başvuru, poliçe ve hasar belgeleri, gerekçeli talep, ön başvurunun sonucu veya cevapsız kaldığının kanıtı, temsil belgesi ve güncel ücretin ödenmesiyle hazırlanır. Şirket adına işlem yapan kişinin temsil yetkisi belgelenmelidir. Başvuru ve itiraz ücretlerine, bilirkişi ve tebligat giderlerine, kısmi veya tam ret hâlindeki karşı taraf vekâlet ücreti riskine dikkat edilmelidir. Masraf hesabında Komisyonun 16 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren tarifesini esas alın. Başvuru usulü Komisyonun başvuru açıklamalarından takip edilebilir.

Hakem için kanuni süre görevlendirmeden itibaren dört aydır; tarafların açık yazılı muvafakatiyle uzatılabilir. Bu, ilk hasar ihbarından itibaren dört ayda para tahsil edileceği garantisi değildir. Ön inceleme, ek deliller ve kanun yolları ayrıca etkili olabilir.

Dava açılacaksa hangi mahkeme ve hangi yer?

Bu yazının konusu olan ticari işletme sigortasından doğan tazminat davasında kural olarak asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Ayrı ticaret mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla davaya bakar. TTK m.5/A kapsamındaki para alacağı davasından önce arabulucuya başvurulmalıdır. Anlaşmama son tutanağı dava dilekçesine eklenir. Bu aşamada deliller kaybolacaksa arabuluculuğun bitmesi beklenmeden delil tespiti değerlendirilebilir.

Yer bakımından davalının yerleşim yeri ve uygulanabilen sözleşmenin ifa yeri kurallarının yanında HMK m.15 önemlidir. Taşınmaz veya sabit bulunması gereken ya da şart kılınan taşınır sigortasında malın bulunduğu yerde de dava açılabilir. Sabit bulunması gerekmeyen taşınırda rizikonun gerçekleştiği yer ayrıca yetkili olabilir. Tacirler arasındaki geçerli yetki sözleşmesinin etkisi de kontrol edilmelidir. Tüketicinin kişisel amaçla yaptığı sigorta için aynı görev ve arabuluculuk anlatımı aynen kullanılmaz.

Zararın tamamı henüz hesaplanamıyorsa dava tarihine dikkat edin. 7589 sayılı Kanun uyarınca 31 Temmuz 2026’dan önce açılmış davalarda eski belirsiz alacak davası hükmü uygulanmaya devam eder. Bu tarihten itibaren açılacak davada yürürlükten kaldırılan HMK m.107’ye dayanılmaz. Bölünebilir para alacağının bir kısmı dava edilmişse, HMK m.109/4 uyarınca ilk derece mahkemesi delillerin incelendiği aşamayı bitirene kadar talep aynı davada bir kez artırılabilir. Bu yolla artırılan kısım için de zamanaşımı dava tarihinde kesilmiş sayılır. Bilirkişi raporu geldiğinde talep edilen tutarı raporla karşılaştırın. Raporun daha yüksek zarar göstermesi, talebi kendiliğinden artırmaz.

Dava dosyasında teminatın varlığı, yangının sebebi, mal grubu ve miktarı, değerleme, kesintiler ve faiz ayrı uyuşmazlık başlıklarıdır. Teknik bilirkişi incelemesi gerekebilir. Başvuru harcı, nispi harç ve gider avansı yanında keşif ve bilirkişi giderleri ile karşı taraf vekâlet ücreti riski bütçelenmelidir. Delil toplamakta güçlük bulunması, belgesiz ve tahmini yüksek tutarla dava açmayı güvenli hâle getirmez.

Karardan sonra itiraz veya kanun yolu var mı?

7 Kasım 2026’da geçerli Komisyon açıklamasına göre, 35.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda hakem kararının bildiriminden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus Komisyona itiraz edilebilir. 383.000 TL’yi aşan uyuşmazlıklarda itiraz üzerine verilen karar için temyiz yolu bulunur. Hakemlerin görev süresi bittikten sonra hüküm kurmasına, istenmeyen bir konuda veya yetkileri dışında hüküm vermesine ya da tarafların iddialarını karara bağlamamasına ilişkin özel temyiz istisnaları ayrıca saklıdır.

19 Mart 2026 tarihli değişiklik uyarınca itiraz ve temyiz sınırının belirlenmesinde başvurunun yapıldığı tarihteki tutarlar esas alınır. Bu nedenle eski başvuruya bugünkü sınır doğrudan uygulanmamalıdır. İtiraz formu, ücret ve tebligat tarihi birlikte kontrol edilmeli; güncel elektronik başvuru usulüne uyulmalıdır.

Başvuruda zararın yalnız bir kısmını istemişseniz, itiraz yolunu değerlendirirken yalnız dilekçedeki tutara bakmayın. Hakemin belirlediği toplam alacak itiraz sınırını aşıyorsa veya kısmi talep sınırın altındayken açıkça istemenize rağmen toplam alacak belirlenmemişse Komisyon itirazı kabul edebilir. Hakemin belirlediği toplam alacağa karşılık talebinizi artırmadıysanız ve kalan kısım için ayrı bir tahkim başvurusu yapacaksanız, önce bakiyeyi sigortacıdan yazılı olarak isteyin.

Mahkeme yolunda ise kanun yoluna açık ilk derece kararına karşı kural olarak usulüne uygun tebliğden itibaren iki hafta içinde istinafa başvurulur. Temyize açık bölge adliye mahkemesi kararlarında da HMK m.361’deki iki haftalık süre dikkate alınır. Başvuru mercii, uygulanabilir parasal sınır ve kararın niteliği ayrıca kontrol edilmelidir. Komisyon itirazındaki on günlük süre mahkeme dosyasına uygulanmaz.

Sigorta tazminatında zamanaşımı ne zaman başlar?

TTK m.1420, sigorta sözleşmesinden doğan istemlerde alacağın muaccel olmasından itibaren iki yıllık; sigorta tazminatı ve bedeli taleplerinde, ilgili istisna saklı kalmak üzere rizikonun gerçekleşmesinden itibaren her hâlde altı yıllık zamanaşımı düzenler. Bu makaledeki yangın mal sigortası talebinde “yangından sonra altı yıl boyunca beklenebilir” sonucu çıkarılamaz. Muacceliyetten başlayan iki yıl daha önce dolabilir.

Başlangıç hesabı için yangın, ihbar, belge teslimi, araştırmanın tamamlanması ve varsa süreyi etkileyecek gecikme ayrı incelenir. Sigortacının ret yazısını geç göndermesi, sürenin mutlaka ret tarihinde başlayacağı anlamına gelmez. Zamanaşımı, karşı tarafça ileri sürülebilen bir savunmadır; ihbar süresi ve kanun yolu süresiyle aynı nitelikte değildir.

Yalnız sigortacıya ihtar göndermek, şikâyette bulunmak veya eksperle görüşmek süreyi koruyan bir işlem sayılmamalıdır. Dava şartı arabuluculukta büroya başvurudan son tutanağın düzenlenmesine kadar zamanaşımı durur; kalan süre sonrasında işlemeye devam eder. Dava veya usulüne uygun tahkim başvurusu gibi kesilme nedenleri ayrı değerlendirilmelidir. Süre dolmak üzereyse şirketin ek cevabını beklemek yerine uygun hukuki başvuru hazırlanmalıdır.

Banka, depocu ve kısmi ödeme kalan hakları nasıl etkiler?

Poliçede banka için dain ve mürtehin kaydı varsa, bu kayıt alacaklı ve rehin hakkı sahibini gösterir. TTK m.1456 kapsamında mal üzerindeki sınırlı ayni hak tazminat üzerinde de devam edebilir; sigortacının bunu bilmesi veya sicilden anlaşılması hâlinde hak sahibinin izni ödeme yönünden önem taşır. Bankadan güncel borç bakiyesi ve ödeme muvafakati istenmelidir. Tamir veya eski hâle getirme amacıyla ve teminat gösterilerek sigortalıya ödeme yapılmasına ilişkin kanuni imkân da ayrıca değerlendirilmelidir. Ödeme üzerindeki bu sorunla sigortacının hasarın tamamını teminat dışı sayması aynı değildir.

Yangına depo işletmecisi, bakım şirketi veya başka bir kişi sebep olmuşsa o kişiye yöneltilecek talep sigorta başvurusundan ayrıdır. Sigortacı ödeme yaptığında TTK m.1472 uyarınca ödediği tutar ölçüsünde sigortalının sorumlu kişiye karşı hakkına geçer. Sigortalı, karşılanmayan kısım için haklarını koruyabilir; aynı zarar iki kez tahsil edilemez. Mallar profesyonel depocuya teslim edilmişse depocunun saklama borcundan doğan tazminat ayrıca incelenmelidir.

Kısmi ödeme alınırken imzalanan belgenin yalnız ödenen tutarı mı, bütün hasar dosyasını mı kapsadığı okunmalıdır. İbra, alacak veya sorumluluk bakımından karşı tarafı borçtan kurtarmaya yönelik açıklamadır. “Başka hiçbir alacağım yoktur” kaydı, belgenin başlığı ödeme formu olsa bile kalan talebi etkileyebilir. Üçüncü kişiye verilen geniş ibra da sigortacının geçtiği haklara zarar verebilir.

Başvuruyu hazırlarken son kontrol

Dosyayı üç ayrı kayıtla tamamlayın: Poliçedeki her mal grubunu hasar kalemiyle eşleştirin, her kesintiyi dayanağı ve hesabıyla gösterin, ihbar ile hukuki başvuru tarihlerini ayrı takvimde izleyin. Sonra doğru sigorta şirketine, hak sahibi ve temsil yetkisi açık biçimde, kalan ana para, varsa avans ve faiz talebini yöneltin. Tahkim ile dava arasında seçim yapmadan önce üyeliği, önceki başvuruları ve süreleri kontrol edin. Ödeme teklifi geldiğinde hesabı görmeden ve ibra kapsamını belirlemeden dosyanın tümünü kapatmayın.

Mevzuat ve kurumsal kaynaklar

1. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.4, 5, 5/A, 82/7, 1409, 1420, 1421, 1427, 1429, 1434, 1435, 1439, 1444, 1445, 1446, 1447, 1448, 1452, 1456, 1459, 1461, 1462 ve 1472.
2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: görev ve yetki, kanun yolları, m.400 ve devamındaki delil tespiti hükümleri.
3. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu: m.18/A.
4. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu: m.30.
5. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.154, zamanaşımının kesilmesi.
6. SEDDK Yangın Sigortası Genel Şartları ve 2026/29 sayılı Genelge; Sigorta Tahkim Komisyonunun yukarıda bağlantı verilen başvuru ve itiraz açıklamaları.

Mevzuat ve kaynak kontrolü: 7 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme içindir. Poliçenin kapsamı, olay tarihi, hak sahipliği ve hasar belgeleri her talepte ayrıca incelenmelidir.