Müşteri Özel Üretim Siparişini İptal Etti: İmalat Bedeli ve Zarar

Özel üretim siparişi iptali, müşterinin hiçbir ödeme yapmadan ilişkiden çıkabileceği anlamına gelmez. Sipariş eser sözleşmesi niteliğindeyse ve henüz tamamlanmamışsa, Türk Borçlar Kanunu’nun 484. maddesi uyarınca tamamlanan kısmın karşılığı ile üreticinin zararları gündeme gelir. Ancak iptal, üreticinin gecikmesine veya kusurlu imalatına dayanıyorsa değerlendirme değişir. İlk iş, fesih tarihinde üretimin hangi aşamada olduğunu ve müşterinin neden vazgeçtiğini belgelemektir.

Bu rehber; işletmelere özel ölçüyle mobilya, makine, metal parça, ambalaj veya benzeri ürün hazırlayan üreticiler içindir. Standart bir ürünün iadesi, tüketicinin cayma hakkı ve inşaat sözleşmesinin feshi ayrı konulardır. Sipariş tutarı yüksek olduğunda, tamamlanan imalatın değeri ile henüz kazanılmamış gelirin birbirine karıştırılması hem pazarlıkta hem davada yanlış hesaplara yol açabilir.

İptal bildirimi gelir gelmez yalnızca fatura düzenlemek yeterli değildir. Onaylı teklif, teknik çizim, üretim emri, satın alınan malzemeler ve avans ödemesi aynı sipariş numarası altında bir araya getirilmelidir. Özellikle ürün sökülecek, başka siparişe aktarılacak veya hurdaya ayrılacaksa mevcut durumun kayda alınması ertelenmemelidir.

Özel üretim siparişi satış mı, eser sözleşmesi mi?

Sözleşmenin başlığında “satış”, “tedarik” veya “sipariş formu” yazması tek başına belirleyici değildir. Hazır bir malın teslimiyle, müşteri için belirli özelliklerde yeni bir ürün meydana getirilmesi arasında fark vardır. TBK m.470 bakımından belirli bir sonucun ortaya çıkarılmasının üstlenilmesi eser sözleşmesinin değerlendirilmesini gerektirir.

İncelemede ürünün müşteriye özgü ölçüleri, tasarım çalışması, teknik uyarlama, montaj ve kabul koşulları birlikte ele alınır. Üreticinin malzemeyi kendisinin sağlaması, ilişkinin mutlaka satış olduğu anlamına gelmez. Buna karşılık katalogdan seçilen standart ürüne küçük bir tercih eklenmesi de her durumda eser sözleşmesi oluşturmaz.

Bu ayrım, müşterinin hangi nedenle sözleşmeyi sona erdirebileceğini ve üreticinin ne talep edebileceğini etkiler. Teslim edilmiş standart ticari maldaki kusur bakımından ticari satışta ayıp ihbarı kuralları ayrıca incelenmelidir. Satışa ait kısa bildirim süreleri, sözleşmenin niteliği belirlenmeden özel imalata aynen taşınmamalıdır.

Müşteri üretim devam ederken gerekçe göstermeden vazgeçebilir mi?

TBK m.484, iş sahibine eser tamamlanmadan önce tazminat karşılığında fesih imkânı tanır. Bunun parasal karşılığı, yapılan bölümün bedeli ve üreticinin bütün zararlarının giderilmesidir. Bu yüzden müşterinin “Artık ihtiyacım kalmadı” açıklamasıyla üreticinin yalnızca aldığı avansa razı olması gerektiği sonucu çıkarılamaz.

Fesih mesajının açık olup olmadığı da incelenmelidir. “Bir süre bekleyelim”, “Ölçüler değişebilir” ve “Siparişi kesin olarak iptal ediyoruz” ifadeleri aynı anlama gelmez. Geçici durdurma talebini kesin fesih gibi ele almak; malzemeyi elden çıkarmak veya üretim hattını başka işe ayırmak bakımından yeni bir uyuşmazlık yaratabilir.

İptalin hangi gün ulaştığı, o gün hangi işlerin tamamlandığı ve sonrasında hangi harcamaların kaçınılmaz olduğu belirlenmelidir. Üretici, bildirimi aldıktan sonra sırf talep tutarını büyütmek için gereksiz üretime devam etmemelidir. Güvenlik, muhafaza veya yarım ürünün bozulmasını önleme amacıyla yapılan zorunlu işlemler ayrıca kaydedilebilir.

Ürün tamamlandıysa veya müşteri gecikme ileri sürüyorsa ne değişir?

Tamamlanan ürünü teslim almama

TBK m.484’ün tamamlanmadan önce feshe ilişkin olması nedeniyle, bitirilmiş bir ürünün teslim alınmaması farklı değerlendirilir. Ürünün gerçekten sözleşmeye uygun biçimde tamamlanıp tamamlanmadığı, teslim teklifinin yapılıp yapılmadığı ve montajın işin parçası olup olmadığı araştırılır. Üreticinin kendi kayıtlarında “tamamlandı” yazması bu incelemenin yerini tutmaz.

Kabul testi, montaj veya devreye alma sözleşmede sonucun bir parçasıysa bunların eksikliği önemlidir. Müşterinin teslimi engellemesi de ayrıca ele alınır. Hazır ürünün depoda beklemesi hâlinde muhafaza giderleri belgelenmeli; fakat üretici tek taraflı olarak sınırsız bir günlük depolama bedeli belirlememelidir.

Üreticiden kaynaklanan gecikme veya ayıp

Müşteri üreticinin sözleşmeye aykırı davrandığını ileri sürüyorsa önce bu iddianın dayanağı incelenir. TBK m.473’te işe zamanında başlanmaması, gecikme ve işin kusurlu yürütülmesiyle ilgili özel imkânlar bulunmaktadır. Her iptal bildirimi, gerekçesiz fesih ve tam tazminat kapsamında kabul edilemez.

Üretim takvimi hazırlanırken müşteri onaylarının tarihleri de hesaba katılmalıdır. Çizim onayının geç verilmesi, sonradan ölçü değiştirilmesi veya gerekli parçanın müşteri tarafından sağlanmaması gecikmenin nedenini değiştirebilir. Buna karşılık üreticinin bildiği teknik sorunu saklaması ya da gerçekleştirilemeyecek teslim tarihini kabul etmesi farklı bir sorumluluk tartışması doğurur.

İmalat bedeli, masraf ve kâr kaybı nasıl ayrılır?

Talep dosyasında her kalemin hangi zararı karşıladığı gösterilmelidir. Aynı hammadde bedelinin hem tamamlanan işin içinde hem ayrı gider olarak iki kez yazılması hesabı hatalı kılar. Aşağıdaki ayrım, muhasebe ve teknik kayıtların birlikte hazırlanmasını kolaylaştırır.

Tablo bir otomatik tazminat formülü değildir. Sözleşmenin niteliği, fesih sebebi ve deliller hesabı belirler. Siparişin tüm satış bedeli ile ayrıca bütün giderlerin ve kârın birlikte istenmesi, aynı ekonomik kaybın tekrar talep edilmesine yol açabilir.

Yüksek tutarlı işlerde üretim mühendisi ile mali bilirkişinin farklı sorulara cevap vermesi gerekebilir. Teknik inceleme imalatın seviyesini, mali inceleme ise giderleri ve hesapların birbiriyle tutarlılığını ortaya koyar. Yalnızca işletme sahibinin yaklaşık yüzde beyanına dayanan bir hesap, karşı tarafın ayrıntılı itirazlarını karşılamakta yetersiz kalabilir.

Kâr kaybında hangi giderler düşülür?

Üretimin iptal edilmesi yüzünden artık yapılmayacak işçilik, enerji, dış işlem ve taşıma giderleri ayrıştırılmalıdır. Ancak sipariş iptal edildi diye işletmenin bütün sabit giderlerinin ortadan kalktığı varsayılamaz. Gerçekten tasarruf edilen tutar ile işletmenin ödemeye devam ettiği gider farklıdır.

Boşalan kapasitede alınan başka işin kazancı da somut bağlantısıyla değerlendirilir. İşletmenin aynı dönemde yaptığı her satışın bu siparişe otomatik mahsup edilmesi doğru bir hesap yaklaşımı değildir. Hangi yeni işin iptal sayesinde yapılabildiği, kapasite ve iş programıyla açıklanmalıdır.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 4 Şubat 2025 tarihli, 2023/4301 E., 2025/317 K. sayılı kararında, eser sözleşmesinden doğan kâr kaybının hesabında tasarruf edilen giderler ve başka işten sağlanan veya bilerek elde edilmekten kaçınılan yararlar üzerinde durulmuştur. Karar bir yapım işine ilişkindir; özel üretim siparişinin bütün unsurlarını kendiliğinden çözmez. Burada yararlanılan nokta, zarar hesabının gerçek ekonomik kayba ve denetlenebilir verilere dayanmasıdır.

Avans ve kapora müşteriye geri verilir mi?

Avans, bağlanma parası ve cayma parası birbirinden ayrılmalıdır. TBK m.177 ve 178 bu ayrım açısından önemlidir. Ödemeye günlük dilde “kapora” denilmesi, müşteriye her durumda o tutarı bırakarak siparişten çıkma yetkisi vermez. Ödemenin amacı, sözleşme ve ödeme açıklamasıyla birlikte belirlenir.

Üreticinin hesabı hazırlanırken alınan avans açıkça gösterilmelidir. Yapılan iş ve tazminat toplamıyla avansın karşılaştırılması sonucunda üreticinin ek alacağı veya müşteriye iade edilecek bakiye ortaya çıkabilir. “Avans hiçbir koşulda iade edilmez” cümlesinin her uyuşmazlığı çözmesi beklenmemelidir.

Müşterinin istediği iade tutarının tamamını kabul etmeyen üretici, hangi kısmı neden elinde tuttuğunu somutlaştırmalıdır. Henüz alınmamış malzemenin bedeli, tamamlanmış ürün gideri gibi sunulmamalıdır. Siparişle bağlantısız başka borçların hesaba katılması isteniyorsa bunun hukuki şartları da ayrıca değerlendirilir.

İptal cezası varsa ayrıca zarar istenebilir mi?

Sözleşmedeki iptal bedeli, cezai şart veya asgari sipariş bedeli kaydının neyi düzenlediği belirlenmelidir. Bu kayıt bazen cayma imkânının karşılığı, bazen ihlalin yaptırımı, bazen de gerçek giderlerin hesaplanmasına ilişkin bir anlaşmadır. Aynı başlık altında yazılmaları hukuki sonuçlarını eşitlemez.

TBK m.179 ve devamındaki hükümler ile tacirlere ilişkin özel kurallar gözetilerek sözleşme incelenmelidir. Üreticinin her durumda hem tam sipariş bedelini hem cezai şartı hem kâr kaybını birlikte tahsil edeceği söylenemez. Talep oluşturulurken hangi hakkın hangi olaya dayandığı ve kalemlerin birbiriyle örtüşüp örtüşmediği açıklanmalıdır.

Yeni siparişlerde iptal aşamalarının, teknik onayların ve ödeme planının açık yazılması uyuşmazlığı azaltır. Ticari sözleşmelerin hazırlanması ve risk incelemesi sırasında yalnızca yüksek ceza tutarı belirlemek yerine, üretim durduğunda hesabın nasıl kapatılacağı da düzenlenmelidir.

İlk gün hangi belgeler korunmalı?

Üretim sürerken tutulan kayıtlar, uyuşmazlık çıktıktan sonra hazırlanmış genel açıklamalardan daha açıklayıcı olabilir. Belge dosyası, siparişin kurulmasından iptal tarihine kadar olay sırasını gösterecek şekilde hazırlanmalıdır.

1. Teklifin kabul edilen sürümü, sipariş formu ve ek teknik şartname.
2. Müşterinin çizim, numune, ölçü ve değişiklik onayları.
3. İptal mesajının aslı ve karşı tarafa ulaşan cevaplar.
4. Üretim emirleri, vardiya kayıtları ve tamamlanan parçaların listesi.
5. Malzeme alım faturaları ve iptal edilemeyen tedarik siparişleri.
6. Avans, ara ödeme, iade ve mahsup kayıtları.
7. Ürünün mevcut durumunu gösteren tarihli görüntüler ve kontrol raporları.
8. Yeniden kullanım, satış veya hurda değerine ilişkin teklifler.

E-postaların yalnızca ekran görüntüsünü almakla yetinilmemelidir. Ekler, gönderici bilgileri ve yazışmanın bütünü korunmalıdır. E-posta ile borç ispatı bakımından belgenin kimden geldiği, hangi siparişi gösterdiği ve hukuka uygun elde edilmesi önemlidir.

Çalışanların kişisel hesaplarına izinsiz girilmemeli, müşteri belgeleri herkese açık bir ortamda paylaşılmamalıdır. Teknik çizimlerde ticari sır bulunabileceğinden dosya hazırlanırken gerekli belgeler seçilmeli ve erişim sınırlandırılmalıdır. Bir uyuşmazlığın varlığı, tüm ticari verilerin yayımlanmasını haklı kılmaz.

Ürünü sökmeden veya başka müşteriye satmadan delil tespiti gerekir mi?

Üretim aşaması sonradan görülemeyecekse mahkemeden delil tespiti istenmesi değerlendirilebilir. HMK m.400 ve devamı kapsamında hukuki yarar, özellikle delilin kaybolması veya ileride elde edilmesinin önemli ölçüde güçleşmesi ihtimaliyle ilişkilidir. Her sipariş iptalinde otomatik olarak tespit kararı verilmez.

Başvuruda bilirkişiden neyin belirlenmesi istendiği açık olmalıdır: Kaç parça tamamlandı, hangi işlemler kaldı, ürün başka müşteriye uyarlanabilir mi, mevcut malzemenin değeri nedir? “Zararım tespit edilsin” şeklindeki genel bir ifade teknik incelemeyi yeterince yönlendirmeyebilir.

Dava açılmadan önce esas davaya bakacak mahkeme veya inceleme yapılacak şeyin bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesi bakımından HMK m.401 değerlendirilir. Dava açıldıktan sonraki tespit talebi davanın görüldüğü mahkemeye yöneltilir. Delil tespiti, karşı tarafın ödeme yükümlülüğünü kesin biçimde karara bağlayan bir alacak hükmü değildir.

Müşteriye gönderilecek ihtarda neler bulunmalı?

İhtarın amacı yalnızca sert bir ödeme talebi göndermek değildir. İptal bildiriminin nasıl anlaşıldığını, üretimin seviyesini, mevcut belgeleri ve talep edilen hesabın dayanağını görünür hâle getirmektir. Tacirler arasındaki temerrüt, fesih ve dönme bildirimlerinde TTK m.18/3’teki usuller dikkate alınmalıdır.

İhtarda sözleşme ve sipariş numarası, iptal tarihi, yapılan işler, alınan ödeme ve talep kalemleri yer alabilir. Tutar henüz teknik inceleme gerektiriyorsa bu durum açıkça belirtilmelidir. Müşteri ürünü incelemeye davet edilecekse yer, zaman ve incelemenin kapsamı somutlaştırılmalıdır.

Faiz başlangıcı da tek başına fatura tarihinden çıkarılmamalıdır. Muacceliyet, ihtarın gerekip gerekmediği ve ulaştığı tarih değerlendirilir. Yüksek tutarlı dosyada hatalı başlangıç tarihi veya uygun olmayan faiz türü, tahsil hesabını ciddi biçimde değiştirebilir.

Arabuluculuk, icra ve dava hangi sırayla değerlendirilir?

Ticari dava niteliğindeki para alacağı ve tazminat taleplerinde, TTK m.5/A kapsamındaki dava şartı arabuluculuk kontrol edilmelidir. Arabuluculuk görüşmesine yalnızca toplam talep tutarıyla değil; tamamlanan iş, kalan malzeme, avans ve tartışmalı zarar kalemlerini gösteren bir hesapla gidilmesi yararlıdır.

Genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi başlatılması için önceden arabuluculuğa başvuru zorunluluğu bulunmaz. Ancak borçlu itiraz ettiğinde izlenecek dava yolu, belgenin niteliği ve dava şartları ayrıca ele alınır. Fatura düzenlenmiş olması veya itiraz edilmemiş olması, tüm imalat ve tazminat iddialarını kendiliğinden ispatlamaz.

Alacağın dayanağı ve bakiye hesabı yönünden ödenmeyen fatura ve cari hesap alacağının tahsili hakkındaki açıklamalar da değerlendirmeye yardımcı olabilir. Bu yazıdaki özel üretim uyuşmazlığında ise buna ek olarak fesih sebebi ve üretimin seviyesi belirleyicidir.

Uyuşmazlık her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgiliyse asliye ticaret mahkemesi gündeme gelir. Ticari dava şartları bulunmuyorsa asliye hukuk; işlem tüketici işlemi niteliğindeyse tüketici hukukundaki görev kuralları değerlendirilir. Yetki bakımından davalının yerleşim yeri, sözleşmenin ifa yeri ve geçerli bir yetki anlaşması birlikte incelenmelidir.

Mal kaçırma riski ve zamanaşımı bakımından neye dikkat edilmeli?

Müşterinin ödeme yapmayacağını söylemesi tek başına bütün malvarlığına tedbir konulmasını sağlamaz. Para alacağı yönünden İcra ve İflas Kanunu m.257 ve devamındaki ihtiyati haciz şartları incelenir. Alacağın muacceliyeti, rehinle güvence altına alınıp alınmadığı, yaklaşık ispat ve teminat başvurunun sonucunu etkiler.

İhtiyati haciz kararı alınması hâlinde infaz ve tamamlayıcı işlemler için kısa süreler vardır. Kararın alınmasıyla işlem bitmiş sayılmamalı; tebliğ, uygulama ve takip dosyası birlikte izlenmelidir. Başvurunun hazırlığında tahsil riski ile üretimin seviyesini ispat sorunu birbirinden ayrılmalıdır.

Eser sözleşmesinden doğan alacaklarda TBK m.147/6’daki beş yıllık süre ve maddede belirtilen istisna dikkate alınır. Başlangıç için TBK m.149 uyarınca alacağın ne zaman istenebilir olduğu belirlenir. Satış, ayıp veya başka bir hukuki nedene dayanan talebe aynı süre otomatik uygulanmaz. İhtar göndermenin tek başına zamanaşımını kestiği varsayılmamalıdır.

İki varsayımsal örnek

Örnek 1: Özel ölçülü mağaza mobilyasının iptali

Bir işletme, şubesi için özel ölçülü mobilya siparişi verir. Çizimleri onaylar ve avans öder. Gövdeler hazırlanırken yatırımını ertelediği gerekçesiyle siparişi iptal eder. Üretici tamamlanan parçaları, kullanılan malzemeyi ve yeniden kullanılabilecek panelleri ayrı kaydeder. Henüz yapılmayan montaj ve taşıma giderlerini de hesabında gösterir. Talep, bütün satış tutarına aynı giderleri yeniden ekleyerek kurulmaz.

Örnek 2: Geciken özel makine imalatı

Müşteri, özel makinenin zamanında teslim edilmediğini belirterek sözleşmeyi sona erdirir. Üretici ise yazılım ve güvenlik ölçülerinin müşteri tarafından geç onaylandığını savunur. Bu dosyada ilk soru sipariş bedelinin ne kadar olduğu değil, gecikmenin kime ait olduğudur. Onay tarihleri, revizyonlar ve üretim takvimi incelenmeden müşterinin tam tazminatla yükümlü olduğu söylenemez.

Sık sorulan sorular

1. İmzalı sözleşme yoksa imalat bedeli istenebilir mi?

İmzalı tek bir metnin bulunmaması talebi kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Sipariş onayı, yazışmalar, ödeme ve üretim kayıtları değerlendirilir. Bununla birlikte işlemin geçerliliği ile mahkemede nasıl ispatlanacağı ayrı sorulardır; her mesaj aynı ispat gücüne sahip değildir.

2. Müşteri kendi alıcısını kaybettiği için siparişi ücretsiz iptal edebilir mi?

Müşterinin ticari planının bozulması, üreticiye karşı ödeme yükümlülüğünü kendiliğinden kaldırmaz. Sözleşmede bu riski düzenleyen koşullar bulunup bulunmadığı ve sona ermenin hukuki sebebi incelenir. Müşterinin üçüncü kişiyle ilişkisi, üreticiyle yaptığı anlaşmanın yerine geçmez.

3. Üretime hiç başlanmadıysa zarar talebi olmaz mı?

Yalnızca fiziksel imalatın başlamamış olması bütün zarar ihtimalini dışlamaz. Tasarım, siparişe özgü satın alma veya kapasite tahsisi bulunabilir. Ancak bunların gerçekten gerçekleştiği, siparişle bağlantısı ve ekonomik sonucu belgelenmelidir. Varsayımsal masraf kalemi oluşturulmamalıdır.

4. Faturanın tamamını kesmek alacağın tamamını kesinleştirir mi?

Hayır. Fatura, üretimin tamamlandığını veya bütün zarar kalemlerinin doğduğunu tek başına göstermez. Hukuki talep ile vergisel belgelendirme birlikte değerlendirilmelidir. Fatura ve iade işlemleri, somut işlemin mali niteliği açısından mali müşavirle de ele alınmalıdır.

5. Malzemeyi başka işte kullanırsam bunu açıklamalı mıyım?

Evet. Yeniden kullanılan malzemenin ve elde edilen değerin hesap üzerindeki etkisi gösterilmelidir. Böylece gerçekten kaybedilen tutar ile işletmede kalan değer ayrılır. Uyarlama için yeni gider yapılmışsa bunun belgesi de korunmalıdır.

6. İşletmeye verilen siparişte on dört günlük cayma hakkı var mı?

Ticari amaçla yapılan her siparişe tüketicinin cayma kuralları uygulanmaz. İşlem tüketici işlemi olsa bile kişisel istek veya ihtiyaçlara göre hazırlanan mallarda mesafeli sözleşmelerin cayma istisnası gündeme gelebilir. Bu istisna, ayıplı ürün veya ifa etmeme nedeniyle doğan hakları ortadan kaldırmaz.

7. Müşterinin avansı bütün zararı karşılamıyorsa ek ödeme istenebilir mi?

Hukuki dayanak ve zarar ispatlanabiliyorsa ek talep değerlendirilebilir. Avansın sırf ön ödeme olmasıyla, tarafların belirli bir tutar karşılığında cayma yetkisi kararlaştırması aynı değildir. Hesapta avansın düşüldüğü açıkça gösterilmelidir.

8. İptal edilen ürün müşterinin markasını taşıyorsa satılabilir mi?

Fiziksel ürün üzerindeki haklar ile marka, tasarım ve gizlilik yükümlülükleri birlikte incelenmelidir. Malzemeyi değerlendirme ihtiyacı, müşterinin markalı ürününü serbestçe pazarlama yetkisi vermez. Satıştan önce teknik uyarlama ve hak sahipliği sorunları çözülmelidir.

9. Her özel üretim iptalinde ceza şikâyeti yapılmalı mı?

Ödeme veya fesih uyuşmazlığı tek başına suç oluşturmaz. Somut bir suç şüphesini destekleyen ayrı olgular bulunmadıkça sorun sözleşme ve alacak yollarıyla değerlendirilir. Ceza başvurusunun, ticari borcu tahsil etmek için baskı aracı olarak kullanılmaması gerekir.

10. İnşaat sözleşmesinin iptali için aynı rehber yeterli mi?

Hayır. Taşınmaz, arsa payı, ruhsat ve tamamlanma seviyesi gibi ek meseleler bulunur. İş sahibinin inşaat sözleşmesini gerekçe göstermeden feshetmesi ayrıca incelenmelidir. Ortak bir kanun maddesi bulunsa da somut talepler ve hesaplar farklılaşabilir.

Sonuç: Talep, sipariş tutarından önce üretim kayıtlarıyla kurulmalı

Özel üretim siparişi iptal edildiğinde üreticinin yapacağı ilk çalışma, fesih nedenini ve üretimin mevcut durumunu belirlemektir. Ardından tamamlanan iş, siparişe özgü giderler, kâr kaybı, geri kazanılabilir değerler ve alınan ödemeler birbirine karıştırılmadan hesaplanmalıdır.

Avukata sunulacak dosyada tek bir kronoloji ve kalemlere ayrılmış hesap bulunması incelemeyi kolaylaştırır. Sözleşmenin niteliği, müşterinin savunmaları, delillerin korunması ve tahsil riski birlikte ele alındığında ihtar, arabuluculuk, icra veya dava yolunun hangisinin uygun olduğu daha sağlıklı belirlenebilir. Dava süresi ve tahsil sonucu dosyaya göre değişir.

Bu yazı genel hukuki bilgilendirme içindir. Sipariş sözleşmesi, teknik ekler, fesih bildirimi ve mali kayıtlar incelenmeden belirli bir tutarın tahsil edileceği sonucuna varılamaz.

Resmî kaynaklar ve inceleme tarihi

Kaynak taraması: 31 Ekim 2026. Kanun teklifi yürürlükteki düzenleme olarak kullanılmamıştır.

1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu: özellikle m.117, 147, 149, 177–182, 470–485.
2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.4, 5, 5/A ve 18/3.
3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: görev, yetki, ispat ve m.400–401 delil tespiti hükümleri.
4. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.257 ve devamı.
5. Adalet Bakanlığı, arabuluculuk mevzuatı: ticari davalarda dava şartı düzenlemesi.
6. Ticaret Bakanlığı, mesafeli sözleşmeler hakkında bilgilendirme: kişiye özel hazırlanan mallar ve cayma hakkının sınırları.
7. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 4.2.2025, 2023/4301 E., 2025/317 K.: eser sözleşmesinden doğan zarar hesabında kesinti yönteminin değerlendirilmesi.