İçeriğe geç

Çocuğum Bir Suça Karıştı: Çocuklar Nasıl Yargılanır?

Uygulamada Sıkça Karşılaşılan Suçlar ve Yargılaması kitabı

Bir çocuğun suç şüphesiyle karşılaşması, yetişkinler için uygulanan sürecin küçültülmüş bir kopyası değildir. Çocuklar nasıl yargılanır sorusunun cevabı; çocuğun fiil tarihindeki yaşı, isnat edilen eylem, algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği, sosyal inceleme ve dosyadaki delillere göre değişir. On sekiz yaşından küçük şüpheli veya sanık için müdafi zorunludur. Soruşturma çocuk bürosu savcısı tarafından yürütülür, özgürlüğü kısıtlayan önlemler son çare sayılır ve çocuklara özgü mahkemeler ile koruyucu kurallar devreye girer. Ebeveynin ilk işi, resmî çağrıyı doğrulamak, çocuğun müdafisiyle görüşmesini sağlamak ve olayla ilgili dijital ya da fiziksel delilleri bozmadan korumaktır.

İlk çağrı veya polis teması olduğunda ne yapılmalı?

Telefonla “çocuğunuz karakolda” denildiğinde paniğe kapılmadan arayan birimi, dosya veya olay numarasını ve çocuğun bulunduğu yeri resmî kanaldan doğrulayın. Özellikle para isteyen, belirli bir avukata yönlendiren veya görüşmeyi kesmemenizi söyleyen aramalara güvenmeyin. Çocuk gözaltındaysa hangi işlem nedeniyle tutulduğunu ve sağlık kontrolünden geçirilip geçirilmediğini sorun.

Çocuğa olayı ezberletmek, mesajları sildirmek, hesabı kapattırmak veya diğer çocuklarla ortak anlatım kurdurmak ciddi bir hatadır. Bunlar hem delilin güvenilirliğini zedeler hem de yeni bir hukuki sorun doğurabilir. Telefon, mesaj, kamera kaydı, okul tutanağı ve sağlık belgesi mevcut hâliyle korunmalıdır. Cihazın ekran görüntüsünü almak yararlı olabilir; fakat asıl verinin değiştirilmemesi gerekir.

Çocuk şüphelinin kendi seçtiği bir avukatı yoksa müdafi görevlendirilmesi zorunludur. Zorunlu müdafi, ailenin isteğine bağlı değildir. Müdafi, çocuğun isnadı anlamasını, susma ve savunma haklarını kullanmasını, hukuka aykırı baskıdan korunmasını ve dosyadaki risklerin erken değerlendirilmesini sağlar. Barodan görevlendirme süreci hakkında CMK 156 kapsamında avukat atanması yazısı ayrıca incelenebilir.

Hukuken çocuk kimdir ve yaş hangi tarihe göre hesaplanır?

5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu, daha erken yaşta ergin olsa bile on sekiz yaşını doldurmamış kişiyi çocuk kabul eder. Güncel kanun metninde soruşturma veya kovuşturma altında bulunan çocuk için “adli süreçteki çocuk” terimi kullanılır. Bu ifade bir mahkûmiyet tespiti değildir; yalnız çocuğun ceza sürecindeki konumunu anlatır.

Ceza sorumluluğunda belirleyici olan, çocuğun ifade veya duruşma günündeki değil fiili işlediği tarihteki yaşıdır. Doğum tarihi nüfus kaydıyla belirlenir. Kayıtta uyuşmazlık varsa doğru yaşın saptanması dosyanın temel meselelerinden biri olabilir. Birkaç günlük fark bile uygulanacak yaş grubunu ve sonucu değiştirebildiği için nüfus kayıt örneği ile doğum belgesinin baştan dosyaya sunulması önemlidir.

Türk Ceza Kanunu’nun 31. maddesi yaş gruplarını düzenler. Yaş, tek başına çocuğun suçu işlediğini göstermez. Önce fiilin çocuk tarafından işlenip işlenmediği, eylemin suç oluşturup oluşturmadığı ve hukuka uygun delille kanıtlanıp kanıtlanmadığı araştırılır. Yaş kuralları ancak bu değerlendirmeyle birlikte anlam taşır. Güncel hükümler Türk Ceza Kanunu’nun resmî metninden kontrol edilebilir.

Çocuk ceza sorumluluğu yaş gruplarına göre nasıl değişir?

Fiil tarihindeki yaşTemel kuralSonucu değiştiren incelemeOlası sonuçDayanak
12 yaşını doldurmamışCeza sorumluluğu yoktur ve ceza kovuşturması yapılamazÇocuğun korunma ihtiyacı ayrıca değerlendirilirÇocuklara özgü güvenlik ve koruyucu destekleyici tedbirler uygulanabilirTCK 31/1, TCK 56, ÇKK 5
12 yaşını doldurmuş, 15 yaşını doldurmamışAlgılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği araştırılırFiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamama veya davranışı yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemesiCeza sorumluluğu yoksa güvenlik tedbiri; yeterlilik varsa indirimli ceza gündeme gelirTCK 31/2 ve belirli ağır suçlarda 31/4, ÇKK 35
15 yaşını doldurmuş, 18 yaşını doldurmamışYaşa bağlı indirimli sorumluluk esastırEylem türü, fiil tarihi ve 18 Ağustos 2026 değişikliği ayrıca kontrol edilirİndirimli ceza veya dosyaya uygun başka kararTCK 31/3 ve 31/4
18 yaşını doldurmuşÇocuklara özgü ceza sorumluluğu kuralları uygulanmazFiilin çocukluk döneminde işlenip işlenmediği belirleyicidirFiil çocukken işlendiyse o tarihteki yaş dikkate alınırTCK 6 ve 31

On iki yaşından küçük çocuk hakkında “ceza verilemez” demek tek başına yeterli değildir. Bu çocuk hakkında ceza kovuşturması yapılamaz; ancak eğitim, danışmanlık, sağlık, bakım veya barınma ihtiyacı bulunuyorsa çocuk hâkimi tedbir kararı verebilir. Tedbir, çocuğu cezalandırmak için değil korunma ihtiyacını karşılamak için tasarlanır.

On iki ile on beş yaş arasındaki çocukta sosyal inceleme ve gerektiğinde uzman değerlendirmesi belirleyicidir. Çocuğun yalnız yaşına veya okul başarısına bakılarak otomatik sonuca varılamaz. Fiilin niteliği, çocuğun gelişim özellikleri, aile ve okul çevresi, olayın planlanma biçimi ve çocuğun eylem üzerindeki kontrolü birlikte değerlendirilir. Güncel Çocuk Koruma Kanunu uyarınca on beş yaşından küçük adli süreçteki çocuk hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunludur.

Bu yaş grubunda ceza sorumluluğu bulunduğu sonucuna varılırsa ağırlaştırılmış müebbet yerine on üç yıldan on sekiz yıla, müebbet yerine on yıldan on iki yıla kadar hapis öngörülür. Diğer cezalarda yarı indirim yapılır ve her fiil için verilecek hapis dokuz yılı geçemez. On beş ile on sekiz yaş grubunda ağırlaştırılmış müebbet yerine on dokuz yıldan yirmi yedi yıla, müebbet yerine on beş yıldan on sekiz yıla kadar hapis; diğer cezalarda üçte bir indirim ve her fiil için en çok on beş yıl hapis kuralı uygulanır. Bunlar mahkûmiyet hâlindeki yaş sonuçlarıdır. Suçun unsurları, delil, teşebbüs, iştirak ve lehe kanun incelemesi ayrıca yapılır.

On beş ile on sekiz yaş grubunda yaş indirimi kuraldır. Ancak 18 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren düzenleme, kasten öldürme ile TCK 87’nin belirli ağır neticeli yaralama hâllerinde mahkemeye sınırlı bir takdir alanı tanımıştır. Mahkeme, kastın ağırlığı, saik, işleniş biçimi ve önceki kasıtlı suçtan hapis mahkûmiyeti gibi ölçütleri değerlendirerek on beş ile on sekiz yaş grubunda indirimi uygulamayabilir. Bu istisna bütün suçlara yayılamaz ve otomatik değildir.

Aynı sınırlı suçlarda, on iki ile on beş yaş arasında olup algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği bulunduğu kabul edilen çocuk için de mahkeme TCK 31/2 yerine 31/3 rejimini uygulayabilir. Bu da otomatik bir yaş yükseltmesi değildir. Karar, TCK 31/4’te sayılan ölçütlerin somut dosyada gerekçelendirilmesini gerektirir. Diğer suçlarda on iki ile on beş yaş grubu için TCK 31/2 uygulanmaya devam eder.

Değişikliğin yürürlüğe girmesinden önceki fiillerde daha ağır yeni kural kendiliğinden uygulanamaz. TCK 7 uyarınca eski ve yeni düzenlemeler somut olayın bütün sonuçlarıyla karşılaştırılmalı, fail lehine olan kanun uygulanmalıdır. Bu nedenle dosyada fiil tarihi, doğum tarihi ve isnat edilen madde aynı çizelgede gösterilmelidir.

Çocuk hakkında soruşturmayı kim yürütür?

Soruşturma, kural olarak Cumhuriyet başsavcılığındaki çocuk bürosunda görevli savcı tarafından bizzat yürütülür. Kolluk çocuğu yakaladığında veya çocuk birime geldiğinde işlem çocuk biriminde yapılır. Çocuklara ait bölüm yoksa çocuk, yetişkinlerden ayrı yerde tutulmalıdır. Çocuk hakkında kelepçe ve benzeri araçlar kullanılamaz; yalnız kaçmayı veya yaşam ve beden bütünlüğüne yönelik tehlikeyi önlemek için gerekli ve ölçülü önlemler alınabilir.

Müdafi olmadan çocuğun ifadesi alınmamalıdır. Çocuğun avukatıyla başkalarının duyamayacağı ortamda görüşmesi ve yazışmalarının denetlenmemesi savunmanın güvencesidir. Bu hakkın kapsamı avukatla gizli görüşme yazısında açıklanmıştır. Dosyadaki belgelerin görülmesi ve soruşturma aşamasındaki olası kısıtlama bakımından CMK 153 dosya inceleme hakkı ayrıca önem taşır.

Çocuğun yararı gerektiriyorsa sosyal çalışma görevlisi ifade sırasında yanında bulunabilir. Anne, baba veya vasi sürece katılabilir; fakat ebeveyn müdafinin yerine geçmez. Ebeveynin olayın mağduru olması, çocukla menfaat çatışması yaşaması ya da çocuğa baskı yapma ihtimali varsa katılım biçimi ayrıca değerlendirilir.

Savcı yalnız aleyhe değil lehe delilleri de toplamakla yükümlüdür. Aile, müdafi aracılığıyla okul devam çizelgesi, sağlık kayıtları, kamera görüntüsü, yazışmanın tam dökümü, konum verisi ve tanık bilgisi gibi somut delilleri sunabilir. Sadece “çocuğum yapmaz” demek yerine her iddianın hangi belgeyle sınanabileceği gösterilmelidir.

Gözaltı, adli kontrol ve tutuklama nasıl değerlendirilir?

Çocuk Koruma Kanunu, özgürlüğü kısıtlayan tedbirlerin son çare olmasını ve mümkün olan en kısa süre uygulanmasını temel ilke sayar. Tutuklama, isnadın ağır görünmesi nedeniyle otomatik uygulanamaz. Kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller, ayrıca kaçma veya delilleri etkileme tehlikesi gibi bir tutuklama nedeni ve ölçülülük birlikte değerlendirilmelidir.

On beş yaşını doldurmamış çocuklar hakkında, üst sınırı beş yılı aşmayan fiiller nedeniyle tutuklama kararı verilemez. Bu yasak, fiil için kanunda öngörülen cezanın üst sınırına göre incelenir. Yaş veya ceza sınırı yasağın dışında kalsa bile tutuklamanın gerekli olduğu anlamına gelmez. Eğitim düzeninin bozulması, sağlık ihtiyacı, aile gözetimi ve daha hafif adli kontrol tedbirlerinin yeterliliği somut belgelerle ortaya konulmalıdır.

Çocuğun sabit ikametgâhını gösteren belge, okul kayıtları, devam çizelgesi, tedavi belgesi ve bakım sorumluluğunu üstlenecek kişinin açıklaması ölçülülük değerlendirmesinde işlev görebilir. Belge sunmak serbest bırakılmayı garanti etmez; mahkemeye riskin daha hafif bir önlemle yönetilip yönetilemeyeceğini değerlendirme imkânı verir.

Çocuk mahkemesi ile çocuk ağır ceza mahkemesi arasındaki fark nedir?

Çocuk mahkemesi, yetişkin bakımından asliye ceza mahkemesi veya sulh ceza hâkimliğinin görev alanına giren işleri çocuk yönünden görür. Çocuk ağır ceza mahkemesi ise ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçlara bakar. Çocuk mahkemesi tek hâkimlidir. Çocuk ağır ceza mahkemesi bir başkan ve iki üyeden oluşur.

Çocukların kamu davası kural olarak çocuk mahkemelerinde görülür. Çocuk suçu yetişkinle birlikte işlemişse soruşturma ve kovuşturma ayrı yürütülür. Ancak davaların birlikte yürütülmesi zorunlu görülürse ve ilgili mahkemeler uygun bulursa birleştirme genel mahkemede yapılabilir. Birleştirme, çocuklara özgü savunma ve korunma güvencelerini ortadan kaldırmaz.

Çocuk sanığın duruşması kapalı yapılır ve hüküm de kapalı duruşmada açıklanır. Bu kural, çocuğun kimliğini ve gelişimini korur. Kapalılığın kapsamı ile salonda kimlerin bulunabileceği çocuk sanığın kapalı duruşması yazısında ayrıntılıdır.

Sosyal inceleme raporu neyi belirler?

Sosyal inceleme, çocuğun bireysel özellikleri ile sosyal çevresini anlamaya yarar. Aile ilişkileri, eğitim, akran çevresi, sağlık ve gelişim bilgileri incelenebilir. Rapor, çocuğun suçu işlediğinin kanıtı değildir ve hâkimin yerine geçmez. Delillerle ispat edilmesi gereken maddi olayı sosyal rapor üzerinden varsaymak doğru değildir.

On beş yaşından küçük çocuk hakkında sosyal inceleme zorunludur. Bu yaş grubunda iddianamenin sosyal inceleme yaptırılmadan düzenlenmesi CMK 174 uyarınca iade nedenidir. On beş yaş ve üzerindeki çocukta rapor alınmıyorsa bunun gerekçesi iddianamede veya kararda gösterilmelidir.

Sosyal inceleme ile TCK 31/2 kapsamındaki ceza sorumluluğu değerlendirmesi aynı şey değildir. Rapor, gelişim ve çevre hakkında veri sağlar. Algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği yönünden uzman değerlendirmesi gerektiğinde bunun yöntem ve kapsamı ayrıca belirlenir. Aile, rapordaki maddi hatalara karşı okul kaydı, sağlık belgesi veya ikamet bilgisi sunabilir; çocuğa uygun olmayan ifadeleri gerekçeli biçimde tartışabilir.

Yargılama sonunda hangi kararlar verilebilir?

Dosyanın sonucu yalnız “ceza” veya “cezasızlık” değildir. Delil yetersizse kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı verilebilir. On iki yaşından küçük çocukta ya da on iki ile on beş yaş arasında ceza sorumluluğu bulunmadığında ceza verilmez; gerekli görülürse çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanır. Bu tedbirlerin genel çerçevesi TCK 56 çocuklara özgü güvenlik tedbirleri yazısında ele alınmıştır.

Koşulları varsa kamu davasının açılmasının ertelenmesi gündeme gelebilir. Çocuklar bakımından erteleme süresi üç yıldır ve on beş yaşından küçük çocuklarda CMK 171’deki suç cezası üst sınırı ölçütü beş yıl olarak uygulanır. Bu kurumun genel şartları için kamu davasının açılmasının ertelenmesi yazısı incelenebilir.

Mahkeme aşamasında koşulları oluşursa hükmün açıklanmasının geri bırakılması değerlendirilebilir. Çocuk bakımından denetim süresi üç yıldır. 2026’da Çocuk Koruma Kanunu’na eklenen yönlendirme tedbirleri de erteleme veya HAGB sürecinde yükümlülük olarak belirlenebilir. HAGB’nin güncel genel koşulları ve kanun yolu CMK 231 rehberinde ayrıca açıklanmıştır.

Koruyucu ve destekleyici tedbirler danışmanlık, eğitim, bakım, sağlık ve barınma alanlarında olabilir. Bunlar suçun ispatı yerine geçen yaptırımlar değildir. Çocuğun korunma ihtiyacına göre gerekçelendirilir ve değişen koşullarda gözden geçirilebilir.

Ailenin hazırlaması gereken belgeler nelerdir?

  1. Nüfus kayıt örneği ve doğum belgesi: Fiil tarihindeki yaş grubunu doğrular. Yaş tartışması varsa temel belgedir.
  2. Çağrı kâğıdı, yakalama veya gözaltı evrakı: İşlemi yapan birimi, isnadı ve süreleri gösterir. Tarih ve imza bölümleri saklanmalıdır.
  3. Müdafi görevlendirme ve vekâlet bilgisi: Savunmayı kimin yürüttüğünü ve bildirimlerin doğru kişiye ulaşmasını sağlar.
  4. Okul kayıtları ve devam çizelgesi: Eğitim bağını ve gerekiyorsa olay saatindeki bulunma durumunu göstermeye yarar. Tek başına suçsuzluk kanıtı sayılmaz.
  5. Sağlık ve tedavi kayıtları: Çocuğun gelişim, ruhsal durum veya ilaç kullanımı gibi savunma ve tedbir seçimini etkileyen bilgileri belgelendirir.
  6. Dijital verinin aslı: Mesajın tamamı, dosya bilgileri, cihaz ve hesap kayıtları bağlamı korur. Seçilmiş ekran görüntüsü yerine mümkünse bütün konuşma zinciri muhafaza edilmelidir.
  7. Kamera, konum ve ulaşım kayıtları: Çocuğun olay yerinde bulunup bulunmadığını veya hareket zamanını sınamaya yarar. Kayıtların silinme süresi kısa olabileceği için müdafi aracılığıyla hızlı koruma talebi gerekebilir.
  8. Sosyal incelemeye ilişkin belgeler: Aile, barınma, eğitim ve destek imkânlarını doğrular; rapordaki maddi yanlışların düzeltilmesini sağlar.

Süreç hangi adımlarla ilerler?

  1. Resmî bildirim, çocuğun bulunduğu yer ve isnat doğrulanır.
  2. Çocuğun müdafisiyle gizli görüşmesi sağlanır; müdafi yoksa baro görevlendirmesi istenir.
  3. Fiil tarihi ile doğum tarihi karşılaştırılır, doğru yaş grubu belirlenir.
  4. Lehe ve aleyhe deliller bozulmadan korunur; kamera gibi geçici kayıtlar için hızlı talepte bulunulur.
  5. Çocuk savcısı soruşturmayı yürütür; gerekli sosyal inceleme ve koruyucu tedbirler değerlendirilir.
  6. Savcı kovuşturmaya yer olmadığı, erteleme veya iddianame seçeneklerinden dosyaya uygun olanı değerlendirir.
  7. Dava açılırsa görevli çocuk mahkemesi delilleri, yaşa bağlı sorumluluğu ve uygun karar seçeneklerini ayrı ayrı inceler.

Bu sıra her dosyada aynı işlemlerin yapılacağı anlamına gelmez. Örneğin suçüstü yakalama ile aylar sonra gelen davet aynı acil adımları gerektirmez. Buna karşılık müdafi, yaş, delil bütünlüğü ve çocuğun korunma ihtiyacı her dosyada erken kontrol edilmelidir.

Varsayımsal örnekler

Varsayımsal örnek 1: On dört yaşındaki çocuk ve sosyal inceleme

On dört yaşındaki bir çocuk, okulda başka bir öğrencinin telefonunu aldığı iddiasıyla ifadeye çağrılmış olsun. Kamera kaydı çocuğun telefonu eline aldığını gösterse de konuşmanın tamamı ve cihazın aynı gün öğretmene teslim edildiği tutanak sonucu etkileyebilir. Bu yaşta yalnız eylem değil, çocuğun fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışını yönlendirme yeteneği de incelenir. Nüfus kayıt örneği, okul tutanağı, kamera kaydının tamamı ve sosyal inceleme raporu birlikte değerlendirilmelidir. Tek bir görüntü karesiyle veya ailenin iyi niyet açıklamasıyla kesin sonuca varılamaz.

Varsayımsal örnek 2: On yedi yaşındaki çocuk ve 2026 değişikliği

On yedi yaşındaki bir çocuk hakkında 2026 yılında ağır yaralama iddiası bulunsun. Önce fiilin tarihi ve isnadın TCK 87’nin hangi fıkrasına dayandığı belirlenir. Fiil 18 Ağustos 2026’dan önceyse eski ve yeni kanun sonuçları lehe kanun yönünden karşılaştırılır. Fiil sonraysa bile yaş indiriminin uygulanmaması otomatik değildir; kastın ağırlığı, saik, işleniş biçimi ve kanunda sayılan diğer ölçütler gerekçeli değerlendirilmelidir. Hastane raporu, olayın tam kamera kaydı, tarafların konumu ve doğum kaydı bu ayrımı somutlaştıran belgelerdir.

Sık yapılan hatalar

  1. Çocuğa ortak bir hikâye ezberletmek veya diğer çocukların aileleriyle ifade birliği kurmak.
  2. Mesajları silmek, telefonu sıfırlamak ya da yalnız savunmaya uygun ekran görüntülerini saklamak.
  3. Ebeveynin müdafi yerine geçebileceğini düşünmek ve çocukla avukatın gizli görüşmesini geciktirmek.
  4. İfade günündeki yaşa bakıp fiil tarihindeki yaş grubunu atlamak.
  5. Sosyal inceleme raporunu suçun kanıtı veya uzman raporunun otomatik karşılığı saymak.
  6. Çocuğun ifadesini sosyal medyada paylaşarak kimliğini ve savunma stratejisini açığa çıkarmak.
  7. Tutuklama yasağı veya yaş indirimi gibi kuralları bütün suçlar için aynı sanmak.
  8. Kamera kaydı gibi kısa sürede silinebilecek deliller için koruma talebini geciktirmek.

Sıkça sorulan sorular

Çocuk polis merkezinde avukatsız ifade verebilir mi?

Hayır. Şüpheli veya sanık çocuk kendisi avukat seçmemişse istemi aranmaksızın bir müdafi görevlendirilir. Müdafi yalnız imza atan kişi değildir; isnadın anlaşılması, hakların kullanılması ve ifade koşullarının denetlenmesi için süreçte bulunur.

Anne veya baba çocuğun ifadesinde bulunabilir mi?

Ebeveynin bilgilendirilmesi ve sürece katılımı önemlidir; ancak bulunma biçimi çocuğun üstün yararı ve dosyadaki menfaat çatışmasına göre değişebilir. Ebeveyn müdafi yerine geçmez ve çocuğa hangi cevabı vereceğini söylememelidir.

On iki yaşından küçük çocuğa dava açılır mı?

TCK 31/1 uyarınca on iki yaşını doldurmamış çocuk hakkında ceza kovuşturması yapılamaz. Buna rağmen çocuğun korunma ihtiyacı varsa çocuklara özgü güvenlik veya koruyucu ve destekleyici tedbir kararı verilebilir.

On dört yaşındaki her çocuk ceza alır mı?

Hayır. On iki ile on beş yaş grubunda çocuğun fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği somut olarak değerlendirilir. Sorumluluk bulunsa bile önce suçun hukuka uygun delille ispatlanması gerekir.

On yedi yaşındaki çocuk için ceza indirimi zorunlu mudur?

Temel kural yaşa bağlı indirimdir. Ancak 18 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren TCK 31/4, yalnız maddede sayılan ağır suçlarda ve ölçütlere dayalı gerekçeyle mahkemeye indirimi uygulamama takdiri tanır; aynı fıkra sorumluluğu bulunan 12–15 yaş grubu için 31/3 rejimini seçme imkânı da verir. Bütün suçlar için genel bir istisna değildir.

Çocuk tutuklanabilir mi?

Koşulları varsa çocuk hakkında tutuklama kararı verilebilir, fakat özgürlüğü kısıtlayan önlem son çaredir. Ayrıca on beş yaşını doldurmamış çocuk, üst sınırı beş yılı aşmayan fiil nedeniyle tutuklanamaz.

Çocuğa kelepçe takılabilir mi?

Çocuklara zincir, kelepçe ve benzeri araçlar kural olarak takılamaz. Kaçmayı veya kişinin kendisi ya da başkalarının yaşam ve beden bütünlüğüne yönelik tehlikeyi önlemek için gerekli ve ölçülü başka önlemler alınabilir.

Sosyal inceleme raporu her çocuk için zorunlu mudur?

On beş yaşından küçük adli süreçteki çocuk hakkında sosyal inceleme zorunludur. On beş yaş ve üzerindeki çocukta rapor alınmıyorsa, alınmama gerekçesi iddianamede veya kararda gösterilmelidir.

Çocuğun duruşması halka açık mı yapılır?

Sanık on sekiz yaşını doldurmamışsa duruşma kapalı yapılır ve hüküm de kapalı oturumda açıklanır. Kapalı duruşma, çocuğun kimliğinin ve gelişiminin korunmasına hizmet eder.

Çocuk için HAGB veya kamu davasının ertelenmesi mümkün mü?

Kanuni koşullar oluşursa her iki kurum da çocuk hakkında değerlendirilebilir. Çocuklar bakımından hem kamu davasının açılmasının ertelenmesinde hem HAGB’de denetim süresi üç yıldır; karar dosyanın niteliğine ve güncel koşullara göre verilir.

İlgili yazılar

Uyuşturucu isnadı bulunan dosyalarda genel süreçten ayrılan riskler için çocuğun uyuşturucuyla yakalanması hâlinde ifade ve tutuklama süreci rehberi okunabilir. Müdafi görevlendirmesi, gizli görüşme, dosya inceleme, kapalı duruşma, güvenlik tedbirleri, kamu davasının ertelenmesi ve HAGB bağlantıları ilgili bölümlerde açıklanmıştır.

Hukuki kontrol ve bilgilendirme notu

Bu içerikteki TCK, CMK ve Çocuk Koruma Kanunu hükümleri 21 Ekim 2026 tarihinde resmî konsolide metinlerden kontrol edilmiştir. 7593 sayılı Kanun’un kabul ve yayım bilgileri TBMM kanun bilgisi ile birlikte değerlendirilmiştir. Çocuk yargılamasının güncel özel hükümleri Çocuk Koruma Kanunu’nun resmî metninde, usul kuralları ise Ceza Muhakemesi Kanunu’nun resmî metninde yer alır.

Metin genel bilgilendirme amacı taşır. Somut dosyada doğum ve fiil tarihi, isnat edilen madde, deliller ve tebligatlar birlikte incelenmelidir. Şikâyet süresi, koruma tedbiri süresi ve kanun yolu süresi aynı hukuki nitelikte değildir; dosyaya özgü süre hesabı ayrıca yapılmalıdır.

Çocuk Ceza SorumluluğuÇocuk MahkemesiÇocuk Yargılamasısosyal inceleme raporuZorunlu Müdafi
Önceki yazı
İnşaatta Ek İş Bedeli
Sonraki yazı
TCK 158/4 Uyarlama Dilekçesi: Kesinleşmiş IBAN Dosyasında Başvuru Rehberi
Avukat İltan Ekmekçioğlu hukuk ofisindeki kitaplığın önünde

İlgili Yazılar

Ekim 2026
PSÇPCCP
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031